പ്രവാചകന്റെ മാനവികതയും മഹാബലിയുടെ സമത്വവും…..

• നെല്ലിയോട്ട് ബഷീർ

മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം മനുഷ്യരെ വേർതിരിച്ച കഥകളുടേതാണ്. മതത്തിന്റെ പേരിൽ, ജാതിയുടെ പേരിൽ, ദേശത്തിന്റെ പേരിൽ, ഭാഷയുടെ പേരിൽ മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനിൽ നിന്ന് അകന്നു നിന്ന കാലങ്ങൾ ഏറെയുണ്ട്. എന്നാൽ അതേ ചരിത്രത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ മനുഷ്യരെ ചേർത്തുനിർത്തിയ മഹത്തായ ദർശനങ്ങളും പിറന്നിട്ടുണ്ട്.സ്നേഹം, കാരുണ്യം,നീതി,സമത്വം, സഹോദര്യം, ദുർബലനോടുള്ള കരുതൽ, അധികാരത്തോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം,ഇവയെല്ലാം മതങ്ങളുടെയും സംസ്കാരങ്ങളുടെയും അതിരുകൾ കടന്നുപോകുന്ന മാനവിക മൂല്യങ്ങളാണ്. അത്തരമൊരു മാനവിക ഭൂമികയിൽ നിന്ന് നബി തിരുമേനിയുടെ ജീവിതദർശനത്തെയും കേരളത്തിന്റെ ഓണസങ്കൽപ്പത്തിലെ മഹാബലിയെയും നോക്കിക്കാണുമ്പോൾ, വ്യത്യസ്ത പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ നിന്നെത്തിയ രണ്ട് പ്രതീകങ്ങൾക്കിടയിൽ അതിശയകരമായ ചില സാമ്യതകൾ തെളിഞ്ഞുവരുന്നു.

മുഹമ്മദ് നബി ഒരു മതത്തിന്റെ പ്രവാചകൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല; മനുഷ്യന്റെ അന്തസ്സിനെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവും നീതിയുടെ വക്താവും കരുണയുടെ മാതൃകയുമായിരുന്നു. അറേബ്യൻ സമൂഹം ഗോത്രാഭിമാനവും സാമൂഹിക അസമത്വവും ശക്തരുടെ ആധിപത്യവും ദുർബലരുടെ അവഗണനയും നിറഞ്ഞുനിന്നിരുന്ന കാലത്താണ് നബി മനുഷ്യന്റെ മൂല്യം അവന്റെ സമ്പത്തിലോ വംശത്തിലോ അധികാരത്തിലോ അല്ല, അവന്റെ ധാർമികതയിലും സൽപ്രവൃത്തികളിലുമാണെന്ന് പഠിപ്പിച്ചത്. മനുഷ്യർ ഒരേ ആദിമ ഉറവിടത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണെന്ന ബോധം സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളുടെ അടിത്തറയാക്കുകയായിരുന്നു ആ സന്ദേശം.

കേരളത്തിന്റെ സാംസ്കാരിക മനസ്സിൽ മഹാബലി മറ്റൊരു തരത്തിലുള്ള പ്രതീകമാണ്. ഐതിഹ്യത്തിന്റെ മഹാബലി ചരിത്രത്തിലെ വ്യക്തിയാണോ എന്നതിലുപരി, മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ അദ്ദേഹം ഒരു സങ്കൽപ്പരാജാവാണ്,നീതി പുലർത്തിയ രാജാവ്, പ്രജകളെ സ്വന്തം കുടുംബമായി കണ്ട ഭരണാധികാരി, സമൃദ്ധിയും സമത്വവും നിറഞ്ഞ ഒരു കാലത്തിന്റെ പ്രതീകം. “മാവേലി നാടു വാണീടും കാലം….” എന്ന ഓണപ്പാട്ടിലെ വരികൾ കേൾക്കുമ്പോൾ മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ തെളിയുന്നത് ഒരു രാജാവിന്റെ ചിത്രം മാത്രമല്ല; എല്ലാവർക്കും ഒരുപോലെ ജീവിക്കാനായിരുന്നുവെന്ന് സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ഓർമ്മ കൂടിയാണ്.

ഇവിടെയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെയും മഹാബലിയുടെയും ദർശനങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒരു സാംസ്കാരിക സംഭാഷണം ആരംഭിക്കുന്നത്.നബി തിരുമേനി പഠിപ്പിച്ച സമൂഹത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം നീതിയായിരുന്നു. ഒരാളുടെ അവകാശം മറ്റൊരാൾ കവർന്നെടുക്കരുത്. അനാഥന്റെ സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കണം.ദരിദ്രന്റെ വിശപ്പ് കാണാതെ പോകരുത്. അയൽക്കാരന്റെ അവകാശം മാനിക്കണം. സ്ത്രീകളോടും കുട്ടികളോടും ദുർബലരോടും കരുണ കാണിക്കണം.സമ്പത്ത് സമൂഹത്തിൽ ചിലവാക്കപ്പെടണം; അതിന്റെ മുഴുവൻ ഭാരവും കുറച്ചുപേർക്ക് മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടരുത്. മനുഷ്യന്റെ മഹത്വം അവന്റെ വംശത്തിൽ അല്ല,അവന്റെ സ്വഭാവത്തിലാണ്.

മഹാബലിയെക്കുറിച്ചുള്ള കേരളീയ സങ്കൽപ്പത്തിലും ഇതേ നീതിബോധത്തിന്റെ ഒരു പ്രതിഫലനം കാണാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് “കള്ളവും ചതിയും ഇല്ല…”, “എല്ലാവർക്കും സമത്വം” എന്നിങ്ങനെ ഓണക്കാലത്തിന്റെ ജനകീയ സ്മൃതികൾ പറയുന്നത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു നല്ല സമൂഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മലയാളിയുടെ സ്വപ്നമാണ്. ഭരണാധികാരിയുടെ മഹത്വം അയാളുടെ കൊട്ടാരത്തിന്റെ ഉയരത്തിലല്ല,പ്രജകളുടെ ജീവിതത്തിലെ സന്തോഷത്തിന്റെ ആഴത്തിലാണ് എന്ന ആശയമാണ് മഹാബലി പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നത്.

മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ജീവിതത്തിലും അധികാരം ഒരു ആസ്വാദനാവകാശമായിരുന്നില്ല;അത് ഒരു ഉത്തരവാദിത്തമായിരുന്നു.നേതാവെന്ന നിലയിൽ ജനങ്ങളുടെ വേദനകൾ അറിയുകയും അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മാതൃകയാണ് നബിയുടെ ജീവിതത്തിൽ കാണുന്നത്.അധികാരം ലഭിച്ചാൽ വിനയം നഷ്ടപ്പെടരുത് എന്ന പാഠവും അതിലുണ്ട്. മനുഷ്യനോട് മനുഷ്യനായി പെരുമാറുക എന്നത് ഒരു രാഷ്ട്രീയ മുദ്രാവാക്യമല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ ധാർമിക ബാധ്യതയാണെന്ന് അദ്ദേഹം കാണിച്ചുതന്നു.

മഹാബലിയുടെ ജനകീയ രൂപവും ഇതേ ആശയത്തെ മറ്റൊരു വഴിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. രാജാവ് ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരാളല്ല;ജനങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിലും ദുഃഖത്തിലും പങ്കാളിയായ ഒരാളാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ വർഷത്തിലൊരിക്കൽ മഹാബലി തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ തിരിച്ചെത്തുന്നു എന്ന വിശ്വാസം മലയാളിയുടെ ഓണാഘോഷത്തിന് ഒരു പ്രത്യേക ആത്മീയത നൽകുന്നു. ഇവിടെ മഹാബലി ഒരു വ്യക്തിയേക്കാൾ വലിയൊരു പ്രതീക്ഷയായി മാറുന്നു,നല്ല ഭരണത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും സമത്വത്തിന്റെയും പ്രതീക്ഷ.

നബിയുടെ സന്ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കാരുണ്യമുണ്ട്. മനുഷ്യനോട് മാത്രമല്ല, സകല സൃഷ്ടികളോടും കരുണ പുലർത്തുന്ന ഒരു ജീവിതദർശനമാണ് ഇസ്‌ലാം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. വിശക്കുന്നവന് ഭക്ഷണം നൽകുക, വേദനിക്കുന്നവന്റെ കണ്ണീരൊപ്പുക, വഴിയാത്രക്കാരനെ സഹായിക്കുക, അയൽക്കാരനെ പരിഗണിക്കുക, ദുർബലനെ സംരക്ഷിക്കുക,ഇവയെല്ലാം ഒരു വിശ്വാസിയുടെ ജീവിതത്തിൽ പ്രാധാന്യമുള്ള ധാർമിക പ്രവർത്തനങ്ങളായി മാറുന്നു.

ഓണത്തിന്റെ ഹൃദയത്തിലും പങ്കിടലിന്റെ സംസ്കാരമുണ്ട്. ഓണസദ്യ ഒരാൾക്കു മാത്രമുള്ള വിരുന്നല്ല.ഒരേ ഇലയിലോ ഒരേ മേശയിലോ പലരും ഇരുന്ന് ഭക്ഷണം പങ്കിടുന്ന ദൃശ്യം ഒരു വലിയ സാമൂഹിക സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്.സമ്പന്നനും സാധാരണക്കാരനും ഒരുമിച്ച് ഓണം ആഘോഷിക്കണമെന്നതാണ് അതിന്റെ ജനകീയ ആത്മാവ്. പൂക്കളമൊരുക്കുന്നതും ഓണക്കളികൾ നടത്തുന്നതും ബന്ധുക്കളെ സന്ദർശിക്കുന്നതും സമ്മാനങ്ങൾ കൈമാറുന്നതുമെല്ലാം മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ പുതുക്കുന്ന ആചാരങ്ങളാണ്.

അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, നബി തിരുമേനിയുടെ കാരുണ്യദർശനവും മഹാബലിയുടെ ജനകീയ സങ്കൽപ്പവും ഒരേ മനുഷ്യസത്യത്തിലേക്കാണ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത്,മറ്റൊരാളുടെ സന്തോഷത്തിൽ സ്വന്തം സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്ന മനുഷ്യനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ മഹത്തായ മനുഷ്യൻ.

സമത്വമാണ് ഈ രണ്ട് ദർശനങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന നൂൽപ്പാലം.മുഹമ്മദ്‌ നബി ഗോത്രവും വർഗവും സമ്പത്തും അടിസ്ഥാനമാക്കി മനുഷ്യരെ ഉയർന്നവരും താഴ്ന്നവരുമാക്കി വേർതിരിക്കുന്ന മനോഭാവത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തു.മനുഷ്യന്റെ ജനനം അവന്റെ മഹത്വത്തിന്റെ മാനദണ്ഡമല്ല. സമൂഹത്തിൽ പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്നവരെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കേണ്ടത് സമൂഹത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തമാണ്.

മഹാബലിയുടെ ഓർമ്മയും മലയാളിയുടെ മനസ്സിൽ ഒരു സമത്വലോകത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ഓണപ്പാട്ടുകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ആ ലോകത്ത് കള്ളമില്ല, ചതിയില്ല, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വേദനയില്ല,അനീതിയുടെ ഭയം കുറവാണ്. അതൊരു ചരിത്രരേഖയല്ലെങ്കിലും മനുഷ്യൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ കവിതയാണ്.മഹാബലി അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു പുരാണകഥാപാത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു സാമൂഹിക സ്വപ്നമായി ഉയരുന്നു.

നബിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ക്ഷമയ്ക്കും വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്.തന്നെ വേദനിപ്പിച്ചവരോട് പ്രതികാരം ചെയ്യാനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും ക്ഷമയും മാനവികതയും തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന നിരവധി സന്ദർഭങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലുണ്ട്. അധികാരം കൈവന്നപ്പോൾ പ്രതികാരത്തിന്റെ ഭാഷയ്ക്ക് പകരം മാനവികതയുടെ ഭാഷ സ്വീകരിച്ച നേതൃമാതൃക മനുഷ്യചരിത്രത്തിൽ അപൂർവമാണ്.

മഹാബലിയുടെ കഥയിലും ത്യാഗത്തിന്റെ ഒരു വലിയ പ്രതീകം കാണാം.വാമനന്റെ അഭ്യർത്ഥനയ്ക്ക് മുമ്പിൽ സ്വന്തം അധികാരവും സമ്പത്തും പോലും വിട്ടുകൊടുക്കാൻ തയ്യാറാകുന്ന മഹാബലിയുടെ ചിത്രം കേരളീയ സ്മൃതിയിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.ഈ കഥയെ മതപരമായ വ്യാഖ്യാനങ്ങളുടെ പരിധിക്കപ്പുറം ഒരു പ്രതീകമായി വായിക്കുമ്പോൾ, അധികാരത്തേക്കാൾ വലുതാണ് വാക്ക്, സ്വത്തിനേക്കാൾ വലുതാണ് ധർമ്മം, സ്ഥാനത്തേക്കാൾ വലുതാണ് ആത്മാഭിമാനം എന്നൊരു സന്ദേശം അതിൽ നിന്ന് വായിച്ചെടുക്കാം.

ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന വ്യത്യാസവും മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. നബി ചരിത്രത്തിൽ ജീവിച്ച പ്രവാചകനാണ്; മഹാബലി കേരളീയ പുരാണ-ജനകീയ പാരമ്പര്യത്തിൽ രൂപംകൊണ്ട ഒരു സാംസ്കാരിക പ്രതീകമാണ്. ഇരുവരെയും ഒരേ മതപരമായ തലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുകയല്ല ഉദ്ദേശ്യം. അവരുടെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാണ്, ചരിത്രപരമായ സ്ഥാനങ്ങളും വ്യത്യസ്തമാണ്.എന്നാൽ മനുഷ്യജീവിതത്തെ നയിക്കുന്ന ചില മൂല്യങ്ങൾ മത-സാംസ്കാരിക അതിരുകൾ കടന്നുപോകുന്നതാണ്. ആ പൊതുമൂല്യങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിലാണ് ഈ താരതമ്യത്തെ കാണേണ്ടത്.

ഇന്ന് സമൂഹം വളരെയധികം മാറിയിരിക്കുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യനെ ലോകത്തിന്റെ ഒരറ്റത്തുനിന്ന് മറ്റേ അറ്റത്തേക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ മനസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള അകലം പലപ്പോഴും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ശത്രുതയായി മാറുന്നു. മതത്തിന്റെ പേരിലും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പേരിലും മനുഷ്യർ പരസ്പരം സംശയിക്കുന്നു. സമ്പത്തിന്റെ പേരിൽ സമൂഹം കൂടുതൽ അസമത്വത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു. കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ പോലും സഹിഷ്ണുത കുറയുന്നു.ഈ കാലത്ത് നബിയുടെയും മഹാബലിയുടെയും ദർശനങ്ങളെ പുതുതായി വായിക്കേണ്ടത് അതുകൊണ്ടാണ്.നബി നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് മനുഷ്യനെ ആദ്യം മനുഷ്യനായി കാണാനാണ്. മഹാബലിയുടെ ഓർമ്മ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് നല്ല സമൂഹം എന്നത് എല്ലാവർക്കും ഇടമുള്ള സമൂഹമാണെന്നാണ്. ഈ രണ്ട് സന്ദേശങ്ങളും ഇന്നത്തെ കേരളത്തിന് വളരെ പ്രസക്തമാണ്.

ഓണം ഒരു മതാഘോഷം മാത്രമല്ല; അത് കേരളത്തിന്റെ പൊതുസാംസ്കാരിക അനുഭവമാണ്. അതുപോലെ നബിദിനം ഒരു മതപരമായ അനുസ്മരണം മാത്രമായി ചുരുക്കാതെ നബിയുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്നുള്ള മാനവിക സന്ദേശങ്ങളെ സമൂഹജീവിതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള അവസരമാക്കാനാകും. ഒരു വീട്ടിൽ ഓണസദ്യ ഒരുക്കുമ്പോൾ അയൽവീട്ടിലെ വിശപ്പിനെ മറക്കാതിരിക്കുക; നബിയുടെ സ്നേഹവും കാരുണ്യവും ഓർക്കുമ്പോൾ സമീപത്തുള്ള മനുഷ്യന്റെ കണ്ണീരിനെ കാണാതിരിക്കാതിരിക്കുക,ഇതാണ് ആഘോഷങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം.

പൂക്കളത്തിൽ നിറങ്ങൾ പലതാണെങ്കിലും അവ ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോഴാണ് പൂക്കളം മനോഹരമാകുന്നത്.ഒരു പൂവിന്റെ നിറം മറ്റൊന്നിനെ ഇല്ലാതാക്കേണ്ടതില്ല. വ്യത്യസ്തതകളാണ് പൂക്കളത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം. അതുപോലെ തന്നെ സമൂഹത്തിലും വ്യത്യസ്ത മതങ്ങളും സംസ്കാരങ്ങളും വിശ്വാസങ്ങളും സഹവർത്തിത്വത്തോടെ നിലനിൽക്കുമ്പോഴാണ് ഒരു നാടിന്റെ സൗന്ദര്യം പൂർണമാകുന്നത്.

മലയാളിയുടെ സംസ്കാരത്തിൽ ഓണം എപ്പോഴും തിരിച്ചുവരവിന്റെ പ്രതീക്ഷയാണ്.മഹാബലി വരുന്നു എന്ന വിശ്വാസം യഥാർത്ഥത്തിൽ നല്ല കാലം തിരിച്ചുവരുമെന്ന മനുഷ്യന്റെ പ്രതീക്ഷയാണ്. നബിയുടെ ജീവിതദർശനം നമ്മോട് പറയുന്നത് നല്ല കാലം കാത്തിരിക്കേണ്ട ഒന്നല്ല,നല്ല മനുഷ്യരായി നാം തന്നെ സൃഷ്ടിക്കേണ്ട ഒന്നാണെന്നാണ്.ഈ രണ്ട് ആശയങ്ങൾ ഒരുമിക്കുമ്പോൾ ഒരു വലിയ സന്ദേശം രൂപപ്പെടുന്നു:നീതിയുള്ള സമൂഹം സ്വയം ഉണ്ടാകില്ല; അതിനായി മനുഷ്യൻ തന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് മാറ്റം ആരംഭിക്കണം.

വിശക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ മുന്നിൽ മതത്തിന്റെ പേരിലുള്ള തർക്കങ്ങൾക്ക് അർത്ഥമില്ല.കണ്ണീരിന്റെ മുന്നിൽ ജാതിയുടെ അതിരുകൾക്ക് അർത്ഥമില്ല. ദുരിതത്തിലായ ഒരു കുടുംബത്തിന് സഹായം നൽകുമ്പോൾ സഹായിക്കുന്നവന്റെ മതം ചോദിക്കേണ്ടതില്ല. രക്തത്തിന്റെ നിറം ഒരുപോലെയാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നിടത്താണ് മനുഷ്യസ്നേഹം ആരംഭിക്കുന്നത്.ഈ സത്യമാണ് തിരുനബിയുടെ കാരുണ്യദർശനവും മഹാബലിയുടെ സമത്വസങ്കൽപ്പവും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇന്നത്തെ തലമുറയ്ക്ക് ഈ സന്ദേശം കൂടുതൽ ആവശ്യമാണ്. കുട്ടികൾക്ക് ആഘോഷങ്ങളുടെ കഥകൾ മാത്രം പറഞ്ഞാൽ പോരാ; അതിന്റെ പിന്നിലെ മൂല്യങ്ങളും പഠിപ്പിക്കണം. ഓണം വരുമ്പോൾ മഹാബലിയുടെ കഥ പറയുന്നതിനൊപ്പം നീതിയുടെ അർത്ഥവും പങ്കിടലിന്റെ മഹത്വവും പഠിപ്പിക്കണം.നബിയുടെ ജീവിതത്തെ പരിചയപ്പെടുത്തുമ്പോൾ പ്രവാചകന്റെ മഹത്വം മാത്രം പറയാതെ കരുണ, ക്ഷമ, സത്യസന്ധത, സഹോദര്യം, അയൽക്കാരോടുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം എന്നിവ ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ നടപ്പാക്കാമെന്ന് കാണിച്ചുകൊടുക്കണം.

ഒരു മനുഷ്യന്റെ മഹത്വം അയാൾ എത്ര പേരെ കീഴടക്കി എന്നതിലല്ല; എത്ര ഹൃദയങ്ങളെ ചേർത്തുപിടിച്ചു എന്നതിലാണ്.ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ മഹത്വം അയാൾ എത്ര വലിയ കൊട്ടാരം പണിതു എന്നതിലല്ല;അയാളുടെ ഭരണത്തിൽ എത്ര ദരിദ്രർക്ക് സമാധാനത്തോടെ ഉറങ്ങാനായി എന്നതിലാണ്.ഒരു മതത്തിന്റെ മഹത്വം അതിന്റെ അനുയായികളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രമല്ല; അതിന്റെ മൂല്യങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ എത്രത്തോളം നന്മയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു എന്നതിലാണ്.

നബിയുടെ ജീവിതം നമ്മോട് പറയുന്ന കാരുണ്യവും നീതിയും സത്യസന്ധതയും മഹാബലിയുടെ ജനകീയ സങ്കൽപ്പം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന സമത്വവും സമൃദ്ധിയും ജനക്ഷേമവും ഒരുമിച്ച് വായിക്കുമ്പോൾ, കേരളത്തിന്റെ മണ്ണിൽ നിന്ന് ഒരു മനോഹരമായ സന്ദേശം ഉയരുന്നു;മനുഷ്യനെ മനുഷ്യനായി കാണുക.

മഹാബലി തിരിച്ചുവരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്ന ഓണക്കാലത്ത്,നമുക്ക് ചോദിക്കാം:മഹാബലി ഇന്ന് വന്നാൽ നമ്മുടെ സമൂഹത്തെ എങ്ങനെ കാണും? അയൽവാസിയുടെ വിശപ്പ് നമ്മൾ കണ്ടിട്ടുണ്ടോ?ഒറ്റപ്പെട്ട വയോധികന്റെ വാതിൽ തട്ടിയിട്ടുണ്ടോ? സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന കുട്ടിയുടെ പഠനത്തിന് കൈത്താങ്ങായിട്ടുണ്ടോ? നമുക്കിടയിലെ മതിലുകൾ കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ടോ?

അതുപോലെ നബിയുടെ ജീവിതത്തെ ഓർക്കുമ്പോഴും ചോദിക്കാം:നബിയുടെ കാരുണ്യം നമ്മുടെ പെരുമാറ്റത്തിൽ എത്രമാത്രമുണ്ട്? ക്ഷമയുടെ സന്ദേശം നമ്മുടെ ബന്ധങ്ങളിൽ എത്രമാത്രം ജീവിക്കുന്നു? ദുർബലനോടുള്ള കരുതൽ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ എവിടെയാണ്? അയൽക്കാരന്റെ അവകാശത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ബോധം എത്രത്തോളം നമുക്കുണ്ട്?ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങളിലാണ് ആഘോഷങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥം.

നബിയുടെയും മഹാബലിയുടെയും ദർശനങ്ങൾ ഒരുമിക്കുമ്പോൾ അത് രണ്ട് വ്യക്തികളുടെ കഥകളുടെ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ മാത്രമല്ല. മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ നന്മയെ ഉണർത്തുന്ന രണ്ട് വ്യത്യസ്ത സാംസ്കാരിക വഴികളുടെ സംഗമമാണ്.ഒരാൾ ചരിത്രത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ മനുഷ്യകുലത്തിന് കാരുണ്യത്തിന്റെയും നീതിയുടെയും പാത കാണിച്ച പ്രവാചകൻ; മറ്റൊരാൾ കേരളീയ ജനമനസ്സിൽ സമത്വത്തിന്റെയും നല്ല ഭരണത്തിന്റെയും പ്രതീക്ഷയായി ജീവിക്കുന്ന മഹാബലി.അവരുടെ പാരമ്പര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായാലും മനുഷ്യനെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങളുടെ ഭാഷ ഒരിടത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നു.
മഹാബലിയുടെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമാകുന്നതിലും മഹാബലി സ്വപ്നം കണ്ടതായി കരുതുന്ന സമൂഹം നാം തന്നെ സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ് വലിയ കാര്യം. നബിയുടെ സന്ദേശം കേൾക്കുന്നവരാകുന്നതിലും ആ സന്ദേശത്തിലെ കരുണയും നീതിയും നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽ നടപ്പാക്കുന്നതാണ് മഹത്തരം.

ഓണത്തിന്റെ പൂക്കളത്തിലും നബിയുടെ സ്നേഹസന്ദേശത്തിലും മനുഷ്യനെ ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന ഒരു പൊതുവായ സുഗന്ധമുണ്ട്.ആ സുഗന്ധം മതിലുകൾക്കപ്പുറം കടന്നുപോകട്ടെ. ആഘോഷങ്ങൾ തീർന്നാലും ആ സ്നേഹം അവശേഷിക്കട്ടെ. മഹാബലി വരുന്നതിന്റെ ഓർമ്മയും നബിയുടെ കാരുണ്യത്തിന്റെ ഓർമ്മയും നമ്മുടെ വീടുകളിലും ഹൃദയങ്ങളിലും ഒരുപോലെ വെളിച്ചമാകട്ടെ.
ഒടുവിൽ മനുഷ്യനെ മഹാനാക്കുന്നത് അവന്റെ പേരല്ല,അവന്റെ പ്രവൃത്തികളാണ്; അവന്റെ മതമല്ല, അവന്റെ മാനവികതയാണ്; അവന്റെ അധികാരമല്ല, അവന്റെ കരുണയാണ്.

മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെയും മഹാബലിയുടെയും ദർശനങ്ങൾ ഒരുമിക്കുന്നിടത്ത്, മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനോട് പറയുന്ന ഏറ്റവും മനോഹരമായ വാക്ക് ഒന്നു മാത്രം,നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് മനുഷ്യരായി ജീവിക്കാം.