അധികാരത്തിന്റെ അരങ്ങിൽ അവസാന വിസിൽ മുഴങ്ങിയപ്പോൾ …

• നെല്ലിയോട്ട് ബഷീർ

കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അധികാരമാറ്റങ്ങൾ ഒരിക്കലും വെറും ഭരണപരമായ നടപടികളായി മാത്രം നിന്നിട്ടില്ല.ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിനും പിന്നിൽ ആശയങ്ങളുടെ ഏറ്റുമുട്ടലും നേതൃമത്സരവും ജനങ്ങളുടെ പ്രതീക്ഷയുമുണ്ട്.എന്നാൽ ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയം അതിന്റെ പതിവ് ഗണിതങ്ങൾ തകർത്ത് നാടകീയതയുടെ ഉയരങ്ങളിലെത്തും. ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ട അനിശ്ചിതത്വം,അടച്ചിട്ട മുറികളിലെ ചർച്ചകൾ, മാധ്യമങ്ങളിലെ അഭ്യൂഹങ്ങൾ, പാർട്ടിക്കകത്തെ രഹസ്യ നീക്കങ്ങൾ, അനുയായികളുടെ വികാരപ്രകടനങ്ങൾ,ഇതെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഒടുവിൽ കേരളം പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രിയെ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ പ്രത്യേകമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടുന്ന ഒരു സംഭവമായി ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് മാറിക്കഴിഞ്ഞു.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പുറത്തുവന്ന നിമിഷം മുതൽ തന്നെ സംസ്ഥാനത്ത് രാഷ്ട്രീയ ആവേശം കത്തിക്കയറിയിരുന്നു. ഭരണതുടർച്ച പ്രതീക്ഷിച്ചവരും മാറ്റം ആവശ്യപ്പെട്ടവരും തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ ശക്തമായി മുന്നോട്ട് വെച്ചിരുന്നു. ഫലങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയതൊന്നേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.ജനങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിന് ഒരു സന്ദേശം നൽകിയിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ ആ സന്ദേശം എങ്ങനെ വായിക്കണം എന്ന കാര്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾക്കിടയിലും നേതാക്കളിടയിലും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങളായിരുന്നു. വിജയിച്ച മുന്നണിക്കുള്ളിൽ പോലും അടുത്ത മുഖ്യമന്ത്രി ആരാകുമെന്ന ചോദ്യമാണ് എല്ലാ ചർച്ചകളുടെയും കേന്ദ്രബിന്ദുവായത്. ജനങ്ങൾ ഒന്നടങ്കം വി ഡി സതീശൻ തങ്ങളുടെ തലൈവർ ആയി വരണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നതാണ് കാണാൻ കഴിഞ്ഞത്.
സാധാരണയായി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം വന്നാൽ ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കകം തന്നെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പേര് ഏകദേശം ധാരണയാകാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത്തവണ സാഹചര്യം വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. മുന്നണിക്കകത്ത് നേതാക്കന്മാർ ഇഷ്ടം പോലെ ഉള്ളതിനാൽ പല പേരുകളും ഉയർന്നു.ഓരോ പേരിനും പിന്നിൽ ശക്തമായ വിഭാഗീയ പിന്തുണയും രാഷ്ട്രീയ കണക്കു കൂട്ടലും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലർ ഭരണപരിചയത്തെ മുൻനിർത്തി തങ്ങളുടെ നേതാവിനെ പിന്തുണച്ചു. മറ്റു ചിലർ യുവതലമുറയെ മുന്നിലെത്തിക്കണമെന്ന വാദമുയർത്തി.വേറേ ചിലർ സമുദായ-പ്രദേശിക സമവാക്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കണമെന്ന ആവശ്യവുമായി രംഗത്തെത്തി. ഇതോടെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള മത്സരം നിശബ്ദമായെങ്കിലും അതീവ കടുത്ത പരീക്ഷണമായി മാറി.
ഈ രാഷ്ട്രീയ നാടകത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് ക്രമേണ ഉയർന്നുവന്ന ചില പേരുകളുണ്ടായിരുന്നു. സംഘടനാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അസാധാരണ സ്വാധീനമുള്ള നേതാവെന്ന നിലയിൽ കെ സി വേണുഗോപാൽ എന്ന പേര് ഡൽഹി രാഷ്ട്രീയ ഇടനാഴികളിൽ നിരന്തരം ഉയർന്നു കേട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. ദേശീയ നേതൃത്വവുമായി അടുപ്പവും സംഘടനാ നിയന്ത്രണവും ഒരുപോലെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന നേതാവെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ പല ചർച്ചകളെയും സ്വാധീനിച്ചുവെന്നായിരുന്നു വിലയിരുത്തൽ. അതേസമയം അനുഭവസമ്പത്തിന്റെയും സംഘടനാ അടിത്തറയുടെയും പ്രതീകമായി രമേശ്‌ ചെന്നിത്തല വീണ്ടും ചർച്ചകളുടെ കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് എത്തി. പാർട്ടിയുടെ പ്രതിസന്ധികാലങ്ങളിൽ ഉറച്ച നിലപാടുകളുമായി മുന്നോട്ട് വന്ന നേതാവെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് സ്വാഭാവികമായും പരിഗണനയിൽ ഇടം നേടി.
മറുവശത്ത് പുതുതലമുറയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഊർജമായി വി ഡി സതീശൻ ഉയർന്നുവന്നത് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രാഷ്ട്രീയ സൂചനകളിലൊന്നായി മാറി. നിയമസഭയ്ക്കകത്തും പുറത്തും ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ആക്രമണങ്ങളിലൂടെ ജനശ്രദ്ധ നേടിയ സതീശൻ യുവതലമുറയുടെ പ്രതീക്ഷകളുടെ പ്രതീകമായി പലർക്കും അനുഭവപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുണച്ചവർ“കേരള രാഷ്ട്രീയം പുതിയ ഭാഷയിലേക്ക് മാറണം” എന്ന വാദമാണ് ശക്തമായി ഉയർത്തിയത്. ഇതോടെ മുഖ്യമന്ത്രി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറും അധികാരനിർണ്ണയം മാത്രമല്ല,തലമുറകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ഏറ്റുമുട്ടലായി പോലും വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു.തലമുറമാറ്റം ചർച്ച ചെയ്തു തന്നെ വേണം തീരുമാനിക്കാൻ.
മാധ്യമങ്ങൾ ഈ സംഭവവികാസങ്ങളെ മണിക്കൂറുകളോളം തത്സമയം ജനങ്ങളിലെത്തിച്ചു. ഓരോ നേതാവിന്റെ വീടുകളിലും പാർട്ടി ഓഫീസുകളിലും അസാധാരണ തിരക്കായിരുന്നു.അനുയായികളുടെയും സാധാരണക്കാരന്റെയും മാധ്യമപ്പടയുടെയും സ്നേഹത്തോടെയുള്ള തള്ളിക്കേറൽ. ഡൽഹിയിലെയും തിരുവനന്തപുരത്തെയും രാഷ്ട്രീയ ഇടനാഴികളിലും ആലുവയിലെ സതീശന്റെ വീട്ടിനു മുന്നിലും നിന്ന് പുറത്തുവന്ന ഓരോ വിവരവും വലിയ വാർത്തയായി. “ഇപ്പോൾ തീരുമാനം വരും”, “ഹൈക്കമാൻഡ് അന്തിമചർച്ചയിൽ”, “പേരിൽ ഏകദേശ ധാരണയായി” എന്നിങ്ങനെ വാർത്തകൾ തുടർച്ചയായി പ്രചരിച്ചു. എന്നാൽ ഓരോ തവണയും പ്രതീക്ഷകൾ തകർന്നു. തീരുമാനം നീണ്ടു നീണ്ടുപോയി. കേരളം ഒരുതരം രാഷ്ട്രീയ സസ്പെൻസിന്റെ നടുവിലമർന്നു.
ഈ നീണ്ട അനിശ്ചിതത്വത്തിനിടെ ജനങ്ങൾക്കും വലിയ കൗതുകമുണ്ടായിരുന്നു. കാരണം മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറും വ്യക്തിയെ തീരുമാനിക്കുന്ന കാര്യമല്ല; അടുത്ത അഞ്ച് വർഷത്തേക്കുള്ള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭരണശൈലിയെയും വികസനരേഖയെയും രാഷ്ട്രീയ സ്വഭാവത്തെയും നിർണയിക്കുന്ന പ്രക്രിയ കൂടിയായിരുന്നു അത്.ഭരണ പരിചയമില്ലാത്ത, പാർലിമെന്ററി പരിചയമില്ലാത്ത, രാഷ്ട്രീയനേതൃരംഗത്ത് പേരെടുക്കാത്ത തലമുറ മാറ്റത്തിലേക്ക് കാലെടുത്ത് വെക്കുമ്പോൾ നൂറു തവണ ആലോചിച്ചു വേണം തീരുമാനമെടുക്കാൻ.തൊഴിലില്ലായ്മ,വിലക്കയറ്റം, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി, വിദ്യാഭ്യാസ-ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ വെല്ലുവിളികൾ, പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളുടെ ആവർത്തനം,ഇവയെല്ലാം നേരിടേണ്ടി വരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ജനങ്ങൾ ശക്തമായ നേതൃത്വത്തെയാണ് പ്രതീക്ഷിച്ചത്. അതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രി ആരാകുമെന്ന് അറിയാനുള്ള ആകാംക്ഷ സ്വാഭാവികമായിരുന്നു.വീട്ടിലും നാട്ടിലും കേരളക്കരയിലാകാമനവും രാജ്യത്തുടനീളവും വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലും എന്നു വേണ്ട ജാതി മത വർണ ഭാഷ ഭേദമന്യേ തന്നെ അഞ്ചു വർഷം ഭരിക്കുന്ന നേതാവ് ആരെന്നറിയാനുള്ള ആകാംക്ഷ ചൂടേറിയതായിരുന്നു.
പാർട്ടിക്കകത്തെ ചർച്ചകൾ ദിനംപ്രതി കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായി. ചില നേതാക്കൾ തുറന്ന പ്രതികരണങ്ങൾ നടത്താതിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുടെ അനുകൂലികൾ സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ ശക്തമായ പ്രചാരണത്തിലായിരുന്നു. ഒരു വിഭാഗം “അനുഭവസമ്പത്ത് അനിവാര്യമാണ്” എന്ന വാദമുയർത്തിയപ്പോൾ, മറ്റൊരു വിഭാഗം “പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് അവസരം നൽകേണ്ട സമയമാണിത്” എന്ന് പറഞ്ഞു.രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ഇതിനെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ തലമുറമാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയായി വിലയിരുത്തി. അധികാരമെന്നത് വെറും ഭരണപദവി മാത്രമല്ല, ഭാവി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ നിയന്ത്രണകേന്ദ്രവുമാണെന്ന് എല്ലാവർക്കും അറിയാമായിരുന്നു.
ഇതിനിടെ പ്രതിപക്ഷവും ഈ സംഭവവികാസങ്ങളെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചു. ഭരണകക്ഷിക്കകത്തെ അനിശ്ചിതത്വം അവർ രാഷ്ട്രീയ ആയുധമാക്കി. “മുഖ്യമന്ത്രിയെ പോലും തീരുമാനിക്കാനാകാത്ത മുന്നണി എങ്ങനെ സംസ്ഥാനം ഭരിക്കും?” എന്ന ചോദ്യം ഉയർത്തി അവർ ആക്രമണം ശക്തമാക്കി.എന്നാൽ ഭരണപക്ഷം അതിനെ ജനാധിപത്യ ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമെന്നായിരുന്നു വിശദീകരിച്ചത്.വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ സ്വാഭാവികമാണെന്നും ഒടുവിൽ ഏകകണ്ഠമായ തീരുമാനം ഉണ്ടാകുമെന്നും നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കി
പ്രതിപക്ഷ നേതാവിനെ തെരെഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയാത്തവർക്ക് ഇങ്ങനെയുള്ള ചോദ്യം ചോദിക്കാൻ അവകാശമുണ്ടോ?രാഷ്ട്രീയ നാടകീയത അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിലെത്തിയത് അവസാന ദിവസങ്ങളിലായിരുന്നു. ഡൽഹിയിൽ നടന്ന നിർണായക കൂടിക്കാഴ്ചകൾ, സംസ്ഥാന നേതാക്കളുമായി ഹൈക്കമാൻഡിന്റെ പ്രത്യേക ചർച്ചകൾ, അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉയർന്ന പുതിയ പേരുകൾ,ഇവയെല്ലാം അന്തരീക്ഷം കൂടുതൽ ആവേശഭരിതമാക്കി.ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനം എത്തിയെന്ന വാർത്തകൾ പുറത്തുവന്നെങ്കിലും മണിക്കൂറുകൾക്കകം അവ തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു.ഒടുവിൽ എല്ലാവരും കാത്തിരുന്ന ആ നിമിഷം എത്തി.ഹൈക്കമാണ്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ എ കെ ആന്റണിയുടെയും കെ മുരളീധരന്റെയും,വി എം സുധീരന്റെയും സാദിക്കലി തങ്ങളുടെയും ഇടപെടൽ ഐക്യകണ്ഠേന ഒരു പേരിലെത്തി.ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനത്തോടെ കേരളത്തിന് പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രിയെ ലഭിച്ചു.
മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ പേര് പ്രഖ്യാപിച്ച നിമിഷം തന്നെ സംസ്ഥാനമൊട്ടാകെ വിവിധ പ്രതികരണങ്ങളാണ് ഉയർന്നത്. അനുയായികൾ ആഘോഷത്തിലേർപ്പെട്ടു. പാർട്ടി ഓഫീസുകൾ മിഠായി വിതരണം കൊണ്ടും മുദ്രാവാക്യങ്ങളാലും നിറഞ്ഞു.സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ അഭിനന്ദനപ്രവാഹം തുടങ്ങി.അതേസമയം ചില വിഭാഗങ്ങളിൽ നിരാശയും പ്രകടമായി. അവരുടെ പിന്തുണ നേടിയ നേതാവ് അവസരം നഷ്ടപ്പെടുത്തിയെന്ന വികാരമായിരുന്നു അതിന് പിന്നിൽ.എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വിജയവും പരാജയവും സ്ഥിരമല്ലെന്ന് അറിയാവുന്ന നേതാക്കൾ പരസ്യമായ പ്രതിഷേധങ്ങളിലേക്ക് പോയില്ല.പാർട്ടി ഐക്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അവർ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നു.
പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളികൾ അതീവ വലുതാണ്.സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കേരളത്തിന് ഉറച്ച സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ ആവശ്യമാണ്. വികസനവും ക്ഷേമപദ്ധതികളും ഒരുപോലെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകേണ്ട സാഹചര്യമാണുള്ളത്. യുവാക്കളുടെ തൊഴിൽപ്രതീക്ഷകൾ ഉയരുകയാണ്. ഐടി, ടൂറിസം, വ്യവസായം, കാർഷികം എന്നീ മേഖലകളിൽ പുതുക്കിയ ഇടപെടലുകൾ അനിവാര്യമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം സാമൂഹിക സൗഹാർദവും മതേതര മൂല്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വവും പുതിയ നേതൃത്വത്തിനുമുന്നിലുണ്ട്.
കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രത്യേകത എന്തെന്നാൽ ജനങ്ങൾ ഇവിടെ അതീവ രാഷ്ട്രീയബോധമുള്ളവരാണ്.അവർ നേതാക്കളെ അന്ധമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരല്ല; വിലയിരുത്തുന്നവരാണ്. ഭരണത്തിന്റെ ഓരോ തീരുമാനവും പൊതുചർച്ചയാകുന്ന സംസ്ഥാനമാണിത്. അതിനാൽ പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് ജനവിശ്വാസം നിലനിർത്തുക എളുപ്പമാകില്ല. ജനങ്ങളുമായി തുടർച്ചയായ ബന്ധവും കാര്യക്ഷമമായ ഭരണവും അതിന് ആവശ്യമാണ്. രാഷ്ട്രീയ കരിഷ്മ മാത്രം മതിയാകാത്ത കാലഘട്ടമാണിത്. ഫലപ്രദമായ ഭരണമാണ് അവസാനമായി ജനങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നത്.
ഈ മുഖ്യമന്ത്രി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മറ്റൊരു യാഥാർഥ്യവും തുറന്നുകാട്ടി.രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിലെ തലമുറമാറ്റം അനിവാര്യമാകുകയാണ്. പഴയ നേതാക്കളുടെ അനുഭവവും പുതുതലമുറയുടെ ഊർജവും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇനി കൂടുതൽ ശക്തമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും പുതിയ പ്രചാരണരീതികളും പുതിയ സാമൂഹിക യാഥാർഥ്യങ്ങളും പാർട്ടികളെ മാറ്റത്തിനായി നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ മുഖ്യമന്ത്രി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വെറും വ്യക്തിനിർണ്ണയമല്ല,ഭാവി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദിശാസൂചന കൂടിയാണ്.
കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയചരിത്രം നോക്കിയാൽ ഓരോ മുഖ്യമന്ത്രിയും തങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ വ്യത്യസ്തമായ മുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.ചിലർ വികസനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.ചിലർ ജനകീയ ക്ഷേമപദ്ധതികളുടെ പേരിലാണ് ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടിയിരിക്കുന്നത്. ചിലരെ വിവാദങ്ങളും പ്രതിസന്ധികളും പിന്തുടർന്നു.പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രിക്കും ഇനി സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ അധ്യായം എഴുതാനുള്ള സമയമാണ്. തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ നാടകീയത ജനങ്ങളെ ആവേശഭരിതരാക്കിയെങ്കിലും ഭരണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ വിലയിരുത്തൽ വരാനിരിക്കുന്ന വർഷങ്ങളിലായിരിക്കും.
ഈ രാഷ്ട്രീയ സംഭവവികാസം മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വാധീനവും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. പഴയകാലത്തെ പോലെ അടച്ചിട്ട മുറികളിൽ മാത്രം രാഷ്ട്രീയം നടക്കാത്ത കാലമാണിത്.ഓരോ ചർച്ചയും ഓരോ നീക്കവും ജനങ്ങൾ തത്സമയം അറിയുന്നു.സോഷ്യൽ മീഡിയ രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായ രൂപീകരണത്തിൽ നിർണായക ശക്തിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. മുഖ്യമന്ത്രി തെരഞ്ഞെടുപ്പിലും അതിന്റെ സ്വാധീനം വ്യക്തമായിരുന്നു. നേതാക്കളുടെ അനുകൂലികളും വിമർശകരും ഡിജിറ്റൽ വേദികളിൽ ശക്തമായി സജീവമായി.ചിലപ്പോൾ അത് പാർട്ടികളുടെ ഔദ്യോഗിക നിലപാടുകളെക്കാൾ ശക്തമായ സമ്മർദ്ദം സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.
ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ശക്തി ഇത്തരം നിമിഷങ്ങളിലാണ് ഏറ്റവും വ്യക്തമായി കാണുന്നത്. അധികാരം ഒരാളുടെ സ്ഥിരാവകാശമല്ലെന്നും ജനവിധിയാണ് അവസാന വാക്കെന്നും ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് വീണ്ടും തെളിയിച്ചു.ജനങ്ങൾ നൽകുന്ന അധികാരം നിലനിർത്താൻ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികൾ നിരന്തരം സ്വയം വിലയിരുത്തേണ്ടതുണ്ടെന്ന് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. നേതൃമാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ചിലപ്പോൾ വിവാദങ്ങളുണ്ടാക്കാമെങ്കിലും അതുതന്നെയാണ് ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സ്വഭാവം.
കേരളം ഇന്ന് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് കടക്കുന്നത്. തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്തെ വാഗ്ദാനങ്ങൾ യാഥാർഥ്യമാകുമോ, ഭരണനേതൃത്വം ജനപ്രതീക്ഷകൾ നിറവേറ്റുമോ,രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാനാകുമോ എന്ന ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരമാണ് ഇനി ജനങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുന്നത്. നാടകീയത നിറഞ്ഞ ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഒരു വ്യക്തത ലഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. പക്ഷേ യഥാർത്ഥ പരീക്ഷണം ഇനി തുടങ്ങുകയാണ്.മുഖ്യമന്ത്രി തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന് നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ പാഠം അധികാരത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്.അധികാരം നേടുന്നതിലും അതിനെ ജനവിശ്വാസത്തോടെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നതിലാണ് നേതൃത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മഹത്വം. രാഷ്ട്രീയ നാടകങ്ങൾ ജനങ്ങളെ ആകർഷിക്കാം,പക്ഷേ ചരിത്രം ഓർക്കുന്നത് ഭരണത്തിന്റെ ഗുണമേന്മയെയാണ്. പുതിയ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളി അതുതന്നെയാണ്,നാടകീയ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ആവേശത്തെ ഫലപ്രദമായ ഭരണവിജയമായി മാറ്റുക.വിസ്മയമല്ല ജനങ്ങൾക്കാവശ്യം വികസന വിപ്ലവമാണ്.ജനകീയ മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് അഭിനന്ദനങ്ങൾ.