ഓർമകളുടെ ഗുരുകുലം…നവമിയും ദശമിയും ഓർത്തെടുക്കുമ്പോൾ

• നെല്ലിയോട്ട് ബഷീർ

ആഴ്ചവട്ടത്തിനടുത്തുള്ള പഷണത്ത് തറവാട് എനിക്ക് കേവലമൊരു വീടല്ല; അതെന്റെ ഗുരുകുലമാണ്. അറിവിന്റെ അക്ഷരങ്ങൾക്കപ്പുറം ജീവിതത്തിന്റെ വെളിച്ചം പകർന്നുതന്ന പുണ്യസ്ഥലമായാണ് ഞാൻ അവിടം കരുതുന്നത്.ഇന്നത്തെ കാലത്ത് ഗുരുകുലങ്ങൾ എന്ന സങ്കൽപ്പം അപരിചിതമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും,എന്റെ മനസ്സിൽ പഷണത്ത് വീട് എന്നും ആ പഴയ ഗുരുകുലത്തിന്റെ വിശുദ്ധിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു. അവിടെനിന്ന് ഞാൻ പഠിച്ചെടുത്തത് പാഠപുസ്തകങ്ങളിലെ അറിവുകൾ മാത്രമായിരുന്നില്ല; സ്നേഹവും സൗഹൃദവും അച്ചടക്കവും ജീവിതത്തെ ചേർത്തുപിടിക്കാനുള്ള കരുത്തും കൂടിയായിരുന്നു.

ബേബിയേച്ചിയുടെ ഗൃഹപാഠ ക്ലാസുകളാണ് എന്റെ പഠനജീവിതത്തിന്റെ വഴിത്തിരിവായത്. അക്ഷരങ്ങളോടുള്ള അടുപ്പവും അറിവിനോടുള്ള ആവേശവും പഠനത്തോടുള്ള ഗൗരവവുമെല്ലാം എന്നിൽ വളർന്നുവന്നത് ആ സ്നേഹത്തണലിലാണ്.യാത്രാ വഴികളിൽ സൗഹൃദങ്ങൾ പൂത്തുലഞ്ഞു. ക്ലാസ്മുറികളിൽ അറിവിന്റെ വെളിച്ചം നിറഞ്ഞു. പഠനത്തിനിടയിലെ തമാശകളും കൊച്ചുകൊച്ചു പിണക്കങ്ങളും ഇണക്കങ്ങളും മത്സരബുദ്ധിയോടെയുള്ള പഠനവുമൊക്കെയായി ആ ദിനങ്ങൾ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി മാറി.

രാത്രിയെന്നോ പകലെന്നോ വ്യത്യാസമില്ലാതെ പഠനത്തിന്റെ ലോകത്ത് മുഴുകിയിരുന്ന കാലം! ഓരോരുത്തരും മറ്റൊരാളെക്കാൾ നന്നായി പഠിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ മുന്നേറിയ നാളുകൾ. ഇന്നോർക്കുമ്പോൾ, അന്നത്തെ ആ ചെറിയ മത്സരങ്ങൾക്കുപോലും വലിയൊരു സൗന്ദര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ജയിക്കാനുള്ള വാശിയേക്കാൾ വളരാനുള്ള ആഗ്രഹമായിരുന്നു അതിന്റെ കാതൽ. കാലം എത്ര ദൂരം മുന്നോട്ടുപോയാലും ആ ഓർമകൾക്ക് ഇന്നും പുതുമയുടെ സുഗന്ധമാണ്.

എത്രയോ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ മനസ്സിൽ അറിവിന്റെ ആദ്യവെളിച്ചം തെളിച്ച മാതൃതുല്യയായ ഗുരുവാണ് ബേബിയേച്ചി. അവരുടെ ശിഷ്യഗണത്തിന് കണക്കില്ല. എങ്കിലും, ഓരോ ശിഷ്യന്റെയും ഹൃദയത്തിൽ ബേബിയേച്ചിക്ക് ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ടാകുമെന്ന് എനിക്കുറപ്പാണ്. കാരണം,അവർ പകർന്നുനൽകിയത് പാഠങ്ങൾ മാത്രമല്ല; സ്നേഹത്തിന്റെ ഭാഷയും കരുതലിന്റെ സ്പർശവും ജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതീക്ഷകളുമായിരുന്നു.കഴിഞ്ഞകാൽ നൂറ്റാണ്ടിലധികമായി ബേബിയേച്ചി ഈ തറവാട്ടിൽനിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങിയിട്ടില്ലെന്നത് അത്ഭുതമാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ടുചെയ്യാൻപോലും ചേച്ചി പോകാറില്ല. ഒരു ഫോട്ടോയ്ക്ക് പോലും പോസ് ചെയ്തിട്ടില്ല.പുറംലോകത്തിന്റെ തിരക്കുകളിലേക്കും കാഴ്ചകളിലേക്കും ഇറങ്ങിച്ചെല്ലാതെ ആ വീടിനുള്ളിൽത്തന്നെ ഒതുങ്ങിക്കഴിയുന്ന സ്വാത്തിക ജീവിതം. എന്നാൽ എനിക്കത് കേവലമൊരു ഒറ്റപ്പെടലിന്റെ കഥയായല്ല തോന്നിയത്. ആ വീടും ബേബിയേച്ചിയും തമ്മിൽ കാലംകൊണ്ട് നെയ്തെടുത്ത അഗാധമായൊരു ആത്മബന്ധത്തിന്റെ കഥകൂടിയാണ്.ആ തറവാടിന്റെ ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ എത്രയോ അധ്യായങ്ങൾ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നു! ഓരോ മുറിയിലും ഓർമകളുടെ നിശ്ശബ്ദതയുണ്ട്.ഓരോ കോണിലും കഴിഞ്ഞുപോയ കാലത്തിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പുണ്ട്.

പൂജാവേളകൾ ഞങ്ങൾക്ക് സന്തോഷത്തിന്റെ കാലമാണ്.പഠനത്തിന് അവധികൊടുത്ത് മഹാനവമി നാളിൽ ഞങ്ങൾ അവിടെ ഒത്തുചേരും.കാലം പലരെയും പല വഴികളിലേക്കു കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ആ ഒത്തുചേരലിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിന് ഇന്നും മങ്ങലേറ്റിട്ടില്ല. സൗഹൃദങ്ങളുടെ പഴയ കണ്ണികൾ വീണ്ടും ചേർത്തുവയ്ക്കുന്ന സ്നേഹസംഗമമാണത്.വിജയദശമിയുടെ പുലരിയിൽ അതിരാവിലെ പഷണത്ത് തറവാട്ടിലെത്തുക എന്നത് എനിക്കൊരു ചടങ്ങു മാത്രമല്ല; ജീവിതത്തോടുള്ള എന്റെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പ്രതിജ്ഞകളിലൊന്നാണ്.ബേബിയേച്ചിയുടെ കൈപിടിച്ച് അരിയിൽ എഴുതണം.ആ സ്നേഹസ്പർശത്തിന്റെ തണലിൽ ഒരിക്കൽക്കൂടി കുറിക്കണം.“ഓം ശ്രീ ഗണപതയേ നമഃ.”

കുട്ടിക്കാലത്ത് അറിവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് എന്നെ കൈപിടിച്ചുയർത്തിയ അതേ കൈകളിൽനിന്ന്, ജീവിതത്തിന്റെ ഇത്രയും ദൂരം പിന്നിട്ടിട്ടും, അക്ഷരത്തിന്റെ ആദ്യാനുഗ്രഹം ഏറ്റുവാങ്ങുക! അതിനപ്പുറം എന്ത് സൗഭാഗ്യമാണ് എനിക്കു ലഭിക്കാനുള്ളത്?ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു അധ്യാപകനാണ്. പൊതുരംഗത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പല വേദികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. എത്രയോ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. എത്രയോ മനുഷ്യരെ കണ്ടുമുട്ടുന്നു.എന്നാൽ, എന്റെ ജീവിതത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഓരോ പരിപാടിക്കും മുമ്പും ബേബിയേച്ചിയെ മനസ്സിൽ ഓർക്കുക പതിവാണ്.അവരുടെ സാന്നിധ്യവും അനുഗ്രഹവും എനിക്ക് നൽകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം മറ്റൊന്നിനും പകരംവയ്ക്കാനാവില്ല. ലോകത്തിന്റെ മുന്നിൽ എത്ര വലിയ സ്ഥാനത്തുനിന്നാലും ചില മനുഷ്യരുടെ മുന്നിൽ നമ്മൾ എന്നും പഴയ ശിഷ്യരായിത്തന്നെ തുടരും.അവിടെ പദവികൾക്കോ പ്രായത്തിനോ പ്രസക്തിയില്ല; സ്നേഹത്തിനും ആദരവിനും മാത്രം സ്ഥാനമുണ്ട്.

പഷണത്ത് തറവാടിന് മനോഹരമായൊരു പടിപ്പുരയുണ്ട്. പഴമയുടെ സൗന്ദര്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ആ വീടിനോടു ചേർന്നുള്ള കുളവും പരിസരവുമെല്ലാം ഗൃഹാതുരത്വത്തിന്റെ മനോഹരമായ കാഴ്ചകളാണ്. ആ തറവാട്ടിലെ ഓരോ കോണിലും എത്രയോ കാലത്തിന്റെ കഥകൾ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്നു. എത്രയോ കുരുന്നുകൾ അവിടെ അക്ഷരങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്ക് കടന്നുവന്നിട്ടുണ്ടാകും! എത്രയോ സ്വപ്നങ്ങൾ അവിടെ മുളച്ചിട്ടുണ്ടാകും! എത്രയോ ജീവിതങ്ങൾ അവിടെനിന്ന് പുതിയ വഴികളിലേക്ക് യാത്ര തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ടാകും!ആ ഓർമകളുടെ ഭാഗമാകാൻ കഴിഞ്ഞത് എന്റെ ജീവിതത്തിലെ വലിയൊരു ഭാഗ്യമായി ഞാൻ കരുതുന്നു.

ഞാനും എന്റെ സഹധർമിണിയും മക്കളും ഇന്നും ആ വീട്ടിലെ നിത്യസന്ദർശകരാണ്. തലമുറകൾ മാറിയിട്ടും ഞങ്ങളുടെ ബന്ധത്തിന്റെ ഊഷ്മളതയ്ക്ക് കുറവൊന്നുമില്ല.അത് ഒരു പഴയ അധ്യാപികയോടുള്ള ശിഷ്യന്റെ ആദരവിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന ബന്ധമല്ല.എന്റെ ബാല്യത്തെയും യൗവനത്തെയും ഇന്നത്തെ ജീവിതത്തെയും ചേർത്തുനിർത്തുന്ന ആത്മബന്ധമാണത്. എന്റെ ജീവിതയാത്രയിലെ പല വഴിത്തിരിവുകളിലും ഈ തറവാടിന്റെ സ്നേഹത്തണൽ കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു.മനസ്സിന് എന്തെങ്കിലും പ്രയാസം തോന്നുമ്പോൾ എനിക്ക് ബേബിയേച്ചിയെ ഒന്നു കാണണം. അടുത്തിരുന്ന് കുറച്ചുനേരം സംസാരിക്കണം. മനസ്സിലുള്ളത് പങ്കുവയ്ക്കണം. അതിനുശേഷം തിരികെ നടക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലെ ഭാരങ്ങൾ പലതും അലിഞ്ഞുപോയിട്ടുണ്ടാകും. ചില മനുഷ്യർ അങ്ങനെയാണ്. അവർ നൽകുന്ന ആശ്വാസത്തിന് വലിയ വാക്കുകൾ ആവശ്യമില്ല. അവരുടെ സാന്നിധ്യംതന്നെ ഒരു ഔഷധമാണ്.അവരുടെ സ്നേഹത്തോടെയുള്ള ഒരു നോട്ടംപോലും മനസ്സിന്റെ മുറിവുകളിൽ സാന്ത്വനത്തിന്റെ തലോടലായി മാറും.

ജീവിതത്തിൽ നമ്മൾ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ചില മനുഷ്യർ കാലം കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഓർമകളുടെ ആൽബത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല.അവർ നമ്മുടെ ചിന്തകളിലും തീരുമാനങ്ങളിലും സ്വപ്നങ്ങളിലും ജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ ചുവടുവയ്പ്പിലും കൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവരുടെ സ്വാധീനം നമ്മുടെ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നു.എത്ര ദൂരം സഞ്ചരിച്ചാലും നമ്മൾ എവിടെനിന്നാണ് തുടങ്ങിയതെന്ന് ഓർമിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവർ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ദീപമായി തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.എനിക്ക് ബേബിയേച്ചി അങ്ങനെയൊരു വെളിച്ചമാണ്. പഷണത്ത് തറവാട് അങ്ങനെയൊരു തീർഥാടനകേന്ദ്രവും.

കാലം എന്റെ മുടിയിഴകളിൽ നര പടർത്തി. ബാല്യത്തിന്റെ കുസൃതികളും യൗവനത്തിന്റെ ആവേശങ്ങളും ഓർമകളുടെ തീരത്തേക്ക് പിൻവാങ്ങി. ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ കൂടിയിരിക്കുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ തിരക്കുകൾ വർധിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും,ആ തറവാടിന്റെ പടിപ്പുര കടക്കുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് വീണ്ടും പഴയ വിദ്യാർഥിയായി മാറുന്നു. ബേബിയേച്ചിയുടെ മുന്നിലെത്തുമ്പോൾ പ്രായത്തിന്റെ കണക്കുകൾ മാഞ്ഞുപോകുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ ഭാരങ്ങൾ അലിഞ്ഞുപോകുന്നു. അവിടെ ഞാനിന്നും അക്ഷരങ്ങളുടെ ആദ്യവെളിച്ചം തേടിയെത്തുന്ന ആ പഴയ കുട്ടിയാണ്.

ഓർമകൾക്ക് പ്രായമാകില്ലെന്ന് പറയുന്നത് എത്ര ശരിയാണ്! ചില ബന്ധങ്ങൾക്ക് കാലം മങ്ങലേൽപ്പിക്കില്ല.ചില സ്നേഹങ്ങൾക്ക് ദൂരം തടസ്സമാകില്ല.ചില കൈകളുടെ സ്പർശം ജീവിതകാലം മുഴുവൻ നമ്മളെ നയിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും.ഇന്നും വിജയദശമി വരുമ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് പഷണത്ത് തറവാട്ടിലേക്ക് യാത്രയാകും.ആ പടിപ്പുരയും കുളവും പഴമയുടെ ഗന്ധമുള്ള ചുവരുകളും മനസ്സിൽ തെളിയുന്നു. അതിനേക്കാളുപരി, എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്ന ബേബിയേച്ചിയുടെ സ്നേഹമുഖവും തെളിഞ്ഞുവരുന്നു.എത്ര തിരക്കുകളുണ്ടെങ്കിലും ഈ വിജയദശമിയിലും എനിക്ക് അവിടെ എത്തണം. ബേബിയേച്ചിയുടെ കൈപിടിച്ച് ഒരിക്കൽക്കൂടി അരിയിലെഴുതണം.“ഓം ശ്രീ ഗണപതയേ നമഃ.”ആ അക്ഷരങ്ങൾ കുറിക്കുമ്പോൾ എന്റെ വിരലുകൾക്കൊപ്പം കാലവും സഞ്ചരിക്കും. മനസ്സ് ബാല്യത്തിലേക്ക് മടങ്ങും. ഓർമകൾ പൂത്തുലയും. ഒരു ഗുരുവിന്റെ സ്നേഹവും ഒരു ശിഷ്യന്റെ നന്ദിയും ഒരേ നിമിഷത്തിൽ ഒന്നായിത്തീരും.

എനിക്ക് വിജയദശമി കേവലം വിദ്യാരംഭത്തിന്റെ ദിനമല്ല;എന്റെ ജീവിതത്തിന് വെളിച്ചം പകർന്ന ഗുരുവിനോടുള്ള നന്ദി പുതുക്കുന്ന ദിനം കൂടിയാണ്.പഷണത്ത് തറവാട് എനിക്ക് വീടല്ല, ഗുരുകുലമാണ്. ബേബിയേച്ചി എനിക്ക് അധ്യാപിക മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തിന്റെ വഴികളിൽ ഇന്നും കൈപിടിച്ചു നടത്തുന്ന ഗുരുസാന്നിധ്യമാണ്.ചില കടങ്ങൾ പണംകൊണ്ട് വീട്ടാനാവില്ല.ചില സ്നേഹങ്ങൾക്ക് പകരം നൽകാനുമാവില്ല. ഗുരുവിനോടുള്ള കടപ്പാടും അങ്ങനെയാണ്.അത് ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാനുള്ളതാണ്; ഓരോ വിജയത്തിലും ഓർക്കാനുള്ളതാണ്; ഓരോ വിജയദശമിയിലും ഒരു പിടി അക്ഷരങ്ങളിലൂടെ വീണ്ടും നന്ദി പറയാനുള്ളതാണ്.ഓർമകളുടെ ഈ ഗുരുകുലത്തിൽ, കാലം എത്ര കടന്നുപോയാലും ഞാൻ എന്നും ആ പഴയ ശിഷ്യനായിരിക്കും.