ഈണങ്ങളുടെ സുൽത്താൻ: കോഴിക്കോട് അബൂബക്കർ

• നെല്ലിയോട്ട് ബഷീർ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ഓൾ കേരള മാപ്പിള സംഗീത അക്കാദമി

മലബാറിന്റെ മണ്ണിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന ചില സംഗീതങ്ങൾ കാലത്തിനും ദേശത്തിനും അതിരുകളില്ലാതെ മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ഇടംപിടിക്കും. അത്തരം ഈണങ്ങളുടെ ഉടമയായിരുന്നു കോഴിക്കോട് അബൂബക്കർ,സംഗീതാസ്വാദകർ സ്നേഹത്തോടെ ‘അവുക്ക’ എന്നും ‘ഔക്കു ഭായി’ എന്നും വിളിച്ചിരുന്ന അതുല്യ പ്രതിഭ. മാപ്പിളപ്പാട്ടിന്റെ ആത്മാവറിഞ്ഞ സംഗീതസംവിധായകൻ, തബലിസ്റ്റ്,ഹാർമണിയംസ്റ്റ്,ഗായകൻ എന്നീ നിലകളിൽ അരനൂറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ടുനിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതജീവിതം മലയാളത്തിന്റെ സംഗീതചരിത്രത്തിലെ വേറിട്ടൊരു അധ്യായമാണ്.

2026 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിന്, എൺപതാം വയസ്സിൽ കോഴിക്കോട് അബൂബക്കർ വിടപറഞ്ഞപ്പോൾ ഒരു കലാകാരന്റെ ജീവിതത്തിനാണ് വിരാമമായത്; എന്നാൽ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച ഈണങ്ങൾക്ക് വിരാമമില്ല. ‘കരയാനും പറയാനും മനംതുറന്നിരക്കാനും’, ‘കണ്ണീരിൽ മുങ്ങി ഞാൻ കൈകൾ നീട്ടുന്നു പെരിയോനേ’, ‘യത്തീമിന്നത്താണീ’, ‘പകലന്തി ഞാൻ കിനാവു കണ്ടു പച്ചപ്പനംകിളിയേ’ തുടങ്ങി അനേകം ഗാനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം തലമുറകളിലൂടെ നിലനിർത്തും. ഏകദേശം മൂവായിരത്തോളം ഗാനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം ഈണമിട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

കോഴിക്കോട്ടെ വലിയങ്ങാടിയിൽ ഇരുമ്പുകച്ചവടം നടത്തിയിരുന്ന ഇമ്പിച്ചഹമ്മദിന്റെയും ഖദീജയുടെയും മകനായി ജനിച്ച അബൂബക്കറിന്റെ സംഗീതയാത്ര വളരെ സ്വാഭാവികമായാണ് ആരംഭിച്ചത്. സ്കൂൾകാലത്ത് സഹപാഠിയായിരുന്ന മാമുക്കോയയാണ് അദ്ദേഹത്തിലെ ഗായകനെ ആദ്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞവരിൽ ഒരാൾ. ക്ലാസ് മുറിയിൽ അധ്യാപികയുടെ മുന്നിൽ അബൂബക്കർ പാടിയപ്പോൾ അതു കേൾക്കാനിടയായ തബലിസ്റ്റ് ടി. ഉസ്മാനുമായുള്ള സൗഹൃദമാണ് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ സംഗീതലോകത്തേക്ക് കൂടുതൽ അടുപ്പിച്ചത്. ബാബുരാജിന്റെ ഗാനമേളകളിൽ പാടാനുള്ള അവസരവും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.

എന്നാൽ ശബ്ദത്തിലെ മാറ്റം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗായകജീവിതത്തിന് പുതിയൊരു വഴിത്തിരിവായി. കൗമാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ പഴയ ശബ്ദം മാറിയതോടെ ഗായികയുടെ ശബ്ദത്തിൽ പാടിയിരുന്ന കാലം അവസാനിച്ചു. അപ്പോൾ അദ്ദേഹം തബലയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു. ആരുടെയും ഔപചാരിക ശിഷ്യത്വമില്ലാതെ സ്വയം തബല പഠിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ സംഗീതസംവിധായകരുടെ വിശ്വസ്തനായ തബലിസ്റ്റായി മാറി. ജി. ദേവരാജൻ മാസ്റ്ററുടെയും ബോംബെ രവിയുടെയും പ്രിയപ്പെട്ട തബലിസ്റ്റായിരുന്നു കോഴിക്കോട് അബൂബക്കർ എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതപ്രതിഭയ്ക്ക് ലഭിച്ച വലിയ അംഗീകാരമാണ്.

തബലയുടെ താളത്തിൽ നിന്ന് ഈണങ്ങളുടെ ലോകത്തേക്കുള്ള യാത്രയായിരുന്നു പിന്നീട്. മാപ്പിളപ്പാട്ടിന്റെ ഭാഷയും താളവും അതിന്റെ ആത്മീയവും വൈകാരികവുമായ ഭാവങ്ങളും ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്ന അബൂബക്കർ അതിന് ലളിതവും ഹൃദയസ്പർശിയുമായ ഈണങ്ങൾ നൽകി. വലിയ സംഗീതോപകരണങ്ങളുടെ ആഡംബരമോ സങ്കീർണമായ സംഗീതഘടനകളോ ഇല്ലാതെ സാധാരണക്കാരന്റെ മനസ്സിലേക്ക് നേരിട്ട് കടന്നുചെല്ലുന്ന ഈണങ്ങളായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത, പ്രശസ്തിക്കു പിന്നാലെ അദ്ദേഹം ഓടിയില്ല എന്നതാണ്. അനേകം പാട്ടുകൾ ജനപ്രിയമായിട്ടും അവയുടെ പിന്നിലെ സംഗീതസംവിധായകന്റെ പേര് പലപ്പോഴും പൊതുജനശ്രദ്ധയിൽ എത്തിയില്ല. ‘കരയാനും പറയാനും മനംതുറന്നിരക്കാനും’, ‘കണ്ണീരിൽ മുങ്ങി ഞാൻ കൈകൾ നീട്ടുന്നു പെരിയോനേ’ തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങൾ കേരളത്തിനകത്തും പുറത്തും നിരവധി ഗായകർ പിന്നീട് പാടിയിട്ടും അവയുടെ യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാവായ അബൂബക്കറിന്റെ പേര് പലർക്കും അറിയില്ലായിരുന്നു. പ്രശസ്തിയേക്കാൾ പാട്ടിന്റെ നിലനിൽപ്പിനായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന് പ്രാധാന്യം.

മാപ്പിളപ്പാട്ട് രംഗത്ത് കെ എം കെ വെള്ളയിലും ബാപ്പു വെള്ളിപറമ്പും കോഴിക്കോട് അബൂബക്കറും ചേർന്ന കൂട്ടുകെട്ട് ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. നിരവധി ഗാനങ്ങൾക്ക് ബാപ്പു വരികളെഴുതുകയും അബൂബക്കർ അവയ്ക്ക് മനോഹരമായ ഈണം നൽകുകയും കെ എം കെ വെള്ളയിൽ അത് പാടുകയും ചെയ്തു. പി. ജയചന്ദ്രൻ, കെ.ജി. മാർക്കോസ്, സുജാത, എൽ.ആർ. ഈശ്വരി, വി.എം. കുട്ടി, എരഞ്ഞോളി മൂസ, കണ്ണൂർ ഷെരീഫ്, വടകര കൃഷ്ണദാസ്, സതീഷ് ബാബു, കൊല്ലം ഷാഫി, താജുദ്ദീൻ വടകര തുടങ്ങിയ നിരവധി ഗായകരുടെ ശബ്ദത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈണങ്ങൾ കൂട്ടായി. ‘മണിമങ്ക’, ‘കുഞ്ഞാറ്റക്കിളി’, ‘ആനന്ദക്കണ്ണീർ’, ‘മനസ്സിൻ മുറാദുകൾ’, ‘ഖൽബിലെ കിനാവ്’, ‘മദനപ്പൂ’, ‘കല്ലായിലൊരു മഴവില്ല്’, ‘പൊന്നാങ്ങള’, ‘താലോലം’ തുടങ്ങിയ ആൽബങ്ങൾ മലബാറിലും പ്രവാസലോകത്തും വലിയ സ്വീകാര്യത നേടി.

കോഴിക്കോട് അബൂബക്കറിന്റെ സംഗീതത്തിന്റെ മറ്റൊരു സവിശേഷത അതിന്റെ മതാതീതമായ മാനവികതയാണ്. ആത്മീയത നിറഞ്ഞ ഗാനങ്ങളിൽ പോലും മനുഷ്യന്റെ വേദനയും പ്രതീക്ഷയും സ്നേഹവും പ്രാർത്ഥനയും അദ്ദേഹം ചേർത്തുവച്ചു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗാനങ്ങൾ ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിന്റെ മാത്രം പാട്ടുകളായി ഒതുങ്ങിയില്ല. കേൾക്കുന്നവരുടെ മനസ്സിൽ സ്വന്തം അനുഭവങ്ങളുടെ പ്രതിധ്വനിയായി അവ മാറി.

സിനിമയിലും അബൂബക്കറിന്റെ ഈണങ്ങൾക്ക് സാന്നിധ്യമുണ്ടായി. സിനിമാലോകം അദ്ദേഹത്തിന് അർഹിച്ചത്ര അവസരങ്ങൾ നൽകിയില്ലെങ്കിലും ലഭിച്ച അവസരങ്ങൾ അദ്ദേഹം സ്വന്തം സംഗീതശൈലിയിൽ ഉപയോഗിച്ചു. ‘മൈലാഞ്ചി’ എന്ന ചിത്രത്തിനായി അദ്ദേഹം ഗാനങ്ങൾ ഒരുക്കി. ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് കാസറ്റിനായി ഈണമിട്ട ‘പകലന്തി ഞാൻ കിനാവു കണ്ടു പച്ചപ്പനംകിളിയേ’ പിന്നീട് ‘മൊഹബത്തിൻ കുഞ്ഞബ്ദുള്ള’ എന്ന സിനിമയിൽ ഇടംപിടിച്ചു. 1991-ൽ കാസറ്റ് ഗാനമായി പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ പാട്ടിന് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷമാണ് സിനിമയിൽ പുതിയ ദൃശ്യജീവിതം ലഭിച്ചത്.

സിനിമയിൽ പ്രശസ്തി ലഭിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങൾ കുറവായിരുന്നെങ്കിലും അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ പരിഭവമുണ്ടായിരുന്നില്ല. സംഗീതം അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു തൊഴിൽ മാത്രമായിരുന്നില്ല; ജീവിതം തന്നെയായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ആരാണ് പാടുന്നത്, എത്ര പേർ കേൾക്കുന്നു, എത്ര പ്രശസ്തി ലഭിക്കുന്നു എന്നതിനേക്കാൾ ഒരു പാട്ട് മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ തൊടുന്നുണ്ടോ എന്നതായിരുന്നു പ്രധാന്യം.

യേശുദാസ്, കെ.എസ്. ചിത്ര, എം.ജി. ശ്രീകുമാർ തുടങ്ങി മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ ഗായകർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതത്തിൽ പാടിയിട്ടുണ്ട്. യേശുദാസിന്റെ ശബ്ദത്തിൽ ‘കരയാനും പറയാനും മനംതുറന്നിരക്കാനും’ പോലുള്ള ഗാനങ്ങൾ ജനഹൃദയങ്ങളിൽ ഇടം നേടിയപ്പോൾ, ചിത്രയുടെ ശബ്ദത്തിൽ പിറന്ന ഗാനങ്ങളും ശ്രദ്ധേയമായി.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം മറ്റൊരു കാര്യവും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു,കലാകാരന്റെ പ്രശസ്തിയും കലയുടെ മഹത്വവും ഒരേ കാര്യമല്ല. പ്രശസ്തിയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിന്നുകൊണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം സംഗീതത്തെ സേവിച്ച കലാകാരനായിരുന്നു അബൂബക്കർ. സ്വന്തം സൃഷ്ടികളുടെ പൂർണമായ പട്ടിക പോലും തന്റെ കൈവശമില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 800 മുതൽ 1000 വരെ മാപ്പിളപ്പാട്ടുകൾ താൻ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് 2019-ലെ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞിരുന്നു; പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതസംഭാവനകൾ മൂവായിരത്തോളം ഗാനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.ഓൾ കേരള മാപ്പിള സംഗീത അക്കാദമിയുടെ വേദികളിൽ ഓർക്കെസ്ട്രയിൽ കഴിഞ്ഞ 30 വർഷത്തോളം അദ്ദേഹം തബല വായിച്ചു.നിരവധി അവാർഡുകളോടൊപ്പം അക്കാദമി നൽകിയ മഹാകവി മോയിൻകുട്ടി വൈദ്യർ അവാർഡ് അതോടൊപ്പം ചേർത്തു വെക്കാവുതാണ്.

അവസാന നാളുകളിലും സംഗീതം അദ്ദേഹത്തെ വിട്ടുപോയില്ല. 2026 ജൂലൈയിൽ മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിലായിരുന്ന അദ്ദേഹം രോഗശയ്യയിലായിരുന്നപ്പോഴും സംഗീതത്തെ കൈവിട്ടില്ല. മരണത്തിന് രണ്ടുദിവസം മുമ്പുപോലും പുതിയൊരു പാട്ടിന് ഈണമിട്ടിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

കോഴിക്കോട് അബൂബക്കറിന്റെ വിയോഗം ഒരു സംഗീതസംവിധായകന്റെ മരണം മാത്രമല്ല; മലബാറിന്റെ സംഗീതസ്മൃതിയിലെ ഒരു വലിയ അധ്യായത്തിന്റെ അവസാനമാണ്. ബാബുരാജിന്റെ ഗാനമേളകളിലെ താളത്തിൽ നിന്ന് മാപ്പിളപ്പാട്ടിന്റെ കാസറ്റ് കാലത്തേക്കും അവിടെ നിന്ന് ഡിജിറ്റൽ കാലത്തെ കവർ ഗാനങ്ങളിലേക്കും സഞ്ചരിച്ച ഒരു സംഗീതജീവിതം.

ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാട്ടുകൾ പുതിയ തലമുറ വീണ്ടും പാടുന്നു. പുതിയ ഗായകർ അവയ്ക്ക് പുതിയ ശബ്ദം നൽകുന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ അവ വീണ്ടും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഓരോ തവണയും ആ ഈണങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോൾ, ഒരുപക്ഷേ, അതിന്റെ പിന്നിൽ നിശ്ശബ്ദമായി നിന്നിരുന്ന ഒരു മനുഷ്യനെ നാം ഓർക്കും,കോഴിക്കോട്ടുകാരുടെ സ്വന്തം ഔക്കു ഭായിയെ.

പേരിനും പ്രശസ്തിക്കും അപ്പുറം സംഗീതത്തെ സ്നേഹിച്ച മനുഷ്യൻ. താളത്തിൽ ജീവിച്ച തബലിസ്റ്റ്. മാപ്പിളപ്പാട്ടിന് പുതുഈണങ്ങൾ സമ്മാനിച്ച സംഗീതസംവിധായകൻ. ആയിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നൽകിയ കലാകാരൻ.

കോഴിക്കോട് അബൂബക്കർ വിടപറഞ്ഞു. പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈണങ്ങൾ ഒരിക്കലും വിടപറയില്ല.അവ പാടിക്കൊണ്ടേയിരിക്കും,
മലബാറിന്റെ മണ്ണിൽ,
പ്രവാസിയുടെ ഓർമ്മയിൽ,
പ്രണയത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദതയിൽ,
പ്രാർത്ഥനയുടെ കണ്ണീരിൽ,
മനുഷ്യഹൃദയത്തിന്റെ ഏറ്റവും ആഴത്തിലുള്ള ഇടങ്ങളിൽ.