സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പൊരുളും നമ്മുടെ സമീപനവും

നെല്ലിയോട്ട് ബഷീർ

സ്വാതന്ത്ര്യം എന്ന വാക്കിന് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ അതിരുകളില്ലാത്ത ആഴമുണ്ട്. അത് വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ അധികാര കൈമാറ്റത്തിന്റെ പേരല്ല. ഒരു ജനത സ്വന്തം വിധി സ്വയം നിർണയിക്കാൻ നേടിയ അവകാശത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ് സ്വാതന്ത്ര്യം. അടിമത്തത്തിന്റെ ഇരുട്ടിൽനിന്ന് ആത്മാഭിമാനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയാണ് അത്. അനീതിക്കെതിരെ ഉയർന്ന ശബ്ദങ്ങളുടെ വിജയമാണ്.തലമുറകൾ സ്വന്തം ജീവനും സ്വപ്നങ്ങളും സമർപ്പിച്ച് നേടിയെടുത്ത ഒരു മഹത്തായ അവകാശമാണ്.

1947 ആഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽനിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയപ്പോൾ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പിറവിക്ക് മാത്രമല്ല ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. നൂറ്റാണ്ടുകളായി വൈവിധ്യങ്ങളുടെയും വൈരുധ്യങ്ങളുടെയും സഹവർത്തിത്വത്തിന്റെയും നാടായ ഇന്ത്യ സ്വന്തം ഭാവിയെ സ്വയം എഴുതിത്തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. ആ ചരിത്രനിമിഷത്തിൽ ഉയർന്ന ദേശീയപതാക ഒരു ഭരണകൂടത്തിന്റെ പതാക മാത്രമായിരുന്നില്ല; കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ പ്രതീക്ഷകളുടെയും ത്യാഗങ്ങളുടെയും സ്വപ്നങ്ങളുടെയും പ്രതീകമായിരുന്നു.

ഇന്ന് 80-ാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിലേക്ക് എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ നാം ആഘോഷിക്കേണ്ടത് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിന്റെ ഓർമ്മ മാത്രമല്ല. സ്വാതന്ത്ര്യം എന്തിനുവേണ്ടിയായിരുന്നു എന്ന ചോദ്യവും അതിന് നാം നൽകിയ മറുപടിയും പരിശോധിക്കേണ്ട സമയമാണിത്. സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ഇന്ത്യ എങ്ങോട്ടാണ് സഞ്ചരിച്ചത്? ജനാധിപത്യം, മതനിരപേക്ഷത, സാമൂഹികനീതി,സമത്വം, വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യം എന്നിവയിൽ നാം എവിടെയാണ് നിൽക്കുന്നത്? സാമ്പത്തിക വളർച്ചയോടൊപ്പം മനുഷ്യവികസനത്തിലും നാം മുന്നേറിയോ? ഭിന്നതകളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇന്ത്യയാണോ നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം? വരുംതലമുറകൾക്ക് നാം ഏത് ഇന്ത്യയാണ് കൈമാറാൻ പോകുന്നത്? ഈ ചോദ്യങ്ങൾ ഓരോ സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിലും കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുന്നു.

ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ലോകചരിത്രത്തിലെ തന്നെ അപൂർവമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അഹിംസാ സമരം, ജവഹർലാൽ നെഹ്റുവിന്റെ ആധുനിക ഇന്ത്യയെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വപ്നം,സർദാർ വല്ലഭഭായി പട്ടേലിന്റെ ദേശീയ ഏകീകരണ ദൗത്യം,ഡോ. ബി. ആർ. അംബേദ്കറുടെ സാമൂഹികനീതിയിലുള്ള ഉറച്ച നിലപാട്, മൗലാനാ അബുൽ കലാം ആസാദിന്റെ മതസൗഹാർദ ദർശനം, സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസിന്റെ ത്യാഗവും പോരാട്ടവീര്യവും തുടങ്ങി അനേകം ധാരകളുടെ സംഗമമായിരുന്നു സ്വാതന്ത്ര്യസമരം. ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ പേരുകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെടാത്ത അനവധി സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ ത്യാഗങ്ങളും അതിന് പിന്നിലുണ്ടായിരുന്നു.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ യഥാർഥ പൊരുൾ മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ ഈ സമരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിയണം.വിദേശ ഭരണത്തിൽനിന്നുള്ള മോചനം മാത്രമായിരുന്നില്ല ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ സ്വപ്നം. പട്ടിണിയിൽനിന്നും ദാരിദ്ര്യത്തിൽനിന്നും സാമൂഹിക അസമത്വത്തിൽനിന്നും ജാതീയ വിവേചനത്തിൽനിന്നും അജ്ഞതയിൽനിന്നും ചൂഷണത്തിൽനിന്നും മനുഷ്യനെ മോചിപ്പിക്കുക എന്നതും അതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഓരോ മനുഷ്യനും മാന്യമായി ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം ഉറപ്പാക്കുന്ന ഒരു രാഷ്ട്രം പടുത്തുയർത്തുക എന്നതായിരുന്നു സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ വിശാലമായ അർഥം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു ദിവസത്തിന്റെ ആഘോഷമല്ല; അത് നിരന്തരമായ ഒരു ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. പതാക ഉയർത്തുകയും ദേശീയഗാനം ആലപിക്കുകയും ദേശഭക്തിഗാനങ്ങൾ പാടുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ കടമ അവസാനിക്കുന്നില്ല.ഒരു കുട്ടിക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുമ്പോൾ,ഒരു സ്ത്രീ സുരക്ഷിതമായി പൊതുസ്ഥലത്ത് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ,ഒരു കർഷകന് തന്റെ അധ്വാനത്തിന് ന്യായമായ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുമ്പോൾ, ഒരു തൊഴിലാളിക്ക് മാന്യമായ തൊഴിലും വേതനവും ലഭിക്കുമ്പോൾ,ഒരു ദരിദ്രന് നീതി ലഭിക്കുമ്പോൾ,ഒരു ന്യൂനപക്ഷത്തിന് ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയുമ്പോൾ,ഒരു പൗരന് തന്റെ അഭിപ്രായം സ്വതന്ത്രമായി പ്രകടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമ്പോഴാണ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അർഥം പൂർണമാകുന്നത്.

ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഈ വിശാലമായ ആശയത്തിന് നിയമപരമായ രൂപം നൽകി.നീതി,സ്വാതന്ത്ര്യം, സമത്വം,സാഹോദര്യം എന്നീ മഹത്തായ ആശയങ്ങളാണ് ഭരണഘടനയുടെ ആമുഖം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ നീതിയുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ളതാണ് ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ അടിത്തറ. അതിനാൽ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം ഭരണഘടനയുടെ മൂല്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ്.

കഴിഞ്ഞ എൺപത് സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രയിൽ ഇന്ത്യ കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങൾ ചെറുതല്ല. സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയപ്പോൾ അതീവ ദാരിദ്ര്യവും നിരക്ഷരതയും ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും സാമൂഹിക വിഭജനങ്ങളും നേരിട്ടിരുന്ന ഒരു രാജ്യം ഇന്ന് ലോകത്തിലെ പ്രധാന സാമ്പത്തിക ശക്തികളിലൊന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു. കൃഷി, വ്യവസായം,ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം,ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യ തുടങ്ങി വിവിധ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റങ്ങൾ കൈവരിച്ചു.

ഹരിതവിപ്ലവം ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയിൽ വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്തെ ഇന്ത്യൻ മുന്നേറ്റങ്ങൾ ലോകശ്രദ്ധ നേടി. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വളർച്ച ഇന്ത്യയിലെ യുവാക്കൾക്ക് ലോകവ്യാപകമായ അവസരങ്ങൾ തുറന്നുകൊടുത്തു. ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ വളർച്ച ബാങ്കിങ്, പണമിടപാട്, ഭരണസംവിധാനം, പൊതുസേവനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇന്ത്യൻ സംരംഭകത്വം പുതിയ മേഖലകളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾക്ക് ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിലേക്കും ഡിജിറ്റൽ സേവനങ്ങളിലേക്കും പ്രവേശനം ലഭിച്ചു.

എന്നാൽ വികസനത്തിന്റെ ഈ ചിത്രം പൂർണമല്ല. വളർച്ചയുടെ ഫലങ്ങൾ എല്ലാവരിലേക്കും ഒരുപോലെ എത്തുന്നുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമായ ഉത്തരമില്ല. നഗരങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അന്തരം, സമ്പന്നരും ദരിദ്രരും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയും ആരോഗ്യത്തിന്റെയും ഗുണനിലവാരത്തിലെ അസമത്വം, തൊഴിലില്ലായ്മ, കർഷകപ്രശ്നങ്ങൾ, സ്ത്രീസുരക്ഷ,സാമൂഹിക വിവേചനം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ മുന്നോട്ടുള്ള യാത്രയിൽ വലിയ വെല്ലുവിളികളാണ്.

ഇവിടെയാണ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ യഥാർഥ പൊരുൾ വീണ്ടും പ്രസക്തമാകുന്നത്. സാമ്പത്തിക വളർച്ച മാത്രം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോലാകില്ല. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതനിലവാരമാണ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പുരോഗതിയുടെ യഥാർഥ മാനദണ്ഡം.വലിയ കെട്ടിടങ്ങളും അതിവേഗ പാതകളും ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളും വ്യവസായ വളർച്ചയും ആവശ്യമാണെങ്കിലും അതോടൊപ്പം ഒരു സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ സുരക്ഷയും ആത്മാഭിമാനവും അവസരസമത്വവും ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയണം.

ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ വൈവിധ്യമാണ്. ഭാഷകളിലും മതങ്ങളിലും സംസ്കാരങ്ങളിലും ആചാരങ്ങളിലും വേഷങ്ങളിലും ഭക്ഷണരീതികളിലും വ്യത്യാസങ്ങളുള്ള കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ ഒരൊറ്റ ഭരണഘടനയുടെ കീഴിൽ ജീവിക്കുന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ പ്രത്യേകത. ഈ വൈവിധ്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കി ഏകത സൃഷ്ടിക്കാനാവില്ല. വ്യത്യാസങ്ങളെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഐക്യമാണ് ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ സൗന്ദര്യം.

“വൈവിധ്യത്തിൽ ഏകത” എന്ന ആശയം ഒരു മുദ്രാവാക്യം മാത്രമല്ല; ഇന്ത്യൻ സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ യാഥാർഥ്യമാണ്. കേരളത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽനിന്നും കശ്മീരിലെ ഒരു പട്ടണത്തിലേക്കും ഗുജറാത്തിലെ ഒരു നഗരത്തിൽനിന്നും അസമിലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിലേക്കും ഇന്ത്യയുടെ സംസ്കാരത്തിന് വ്യത്യസ്ത മുഖങ്ങളുണ്ട്. ഈ വ്യത്യസ്ത മുഖങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നാണ് ഭാരതം എന്ന വലിയ ചിത്രം രൂപപ്പെടുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് മതത്തിന്റെ പേരിലും ഭാഷയുടെ പേരിലും ജാതിയുടെ പേരിലും പ്രദേശത്തിന്റെ പേരിലും മനുഷ്യരെ വിഭജിക്കുന്ന പ്രവണതകൾ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആത്മാവിന് എതിരാണ്. രാഷ്ട്രീയ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ശത്രുതയായി മാറുകയും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായമുള്ളവരെ രാജ്യവിരുദ്ധരായി മുദ്രകുത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ആരോഗ്യം ദുർബലമാകും. ശക്തമായ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടയാളം എല്ലാവരും ഒരേ അഭിപ്രായം പറയുന്നതല്ല; വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ പറയാൻ കഴിയുന്നതാണ്.

ഇന്നത്തെ ഭാരതത്തിന്റെ സമീപനം ശാസ്ത്രത്തെയും സാങ്കേതികവിദ്യയെയും വികസനത്തെയും ദേശീയ പുരോഗതിയുടെ പ്രധാന ഉപാധികളായി കാണുന്നതാണ്. ചന്ദ്രയാൻ ദൗത്യങ്ങൾ മുതൽ ഡിജിറ്റൽ പണമിടപാടുകളിലേക്കും കൃത്രിമബുദ്ധി മുതൽ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം വരെയും ഇന്ത്യ പുതിയ സാധ്യതകൾ തേടുകയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ യുവജനസംഖ്യകളിലൊന്നുള്ള ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇത് വലിയ അവസരമാണ്.

എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യനെ മറികടക്കാതിരിക്കണം. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, ഓട്ടോമേഷൻ,ഡിജിറ്റൽ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ എന്നിവ വളരുമ്പോൾ തൊഴിൽരംഗത്തും വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകും.പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് വെറും വിവരജ്ഞാനം മതിയാകില്ല; വിമർശനാത്മക ചിന്ത, മാനവികത, ആശയവിനിമയശേഷി, സൃഷ്ടിപരത,സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം എന്നിവയും ആവശ്യമാണ്. സാങ്കേതികമായി ശക്തമായ ഇന്ത്യയ്‌ക്കൊപ്പം മാനവികമായി ശക്തമായ ഇന്ത്യയും പടുത്തുയർത്തേണ്ടതുണ്ട്.

ഇന്ത്യയുടെ ജനാധിപത്യ യാത്രയും പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കേണ്ടതാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ നിരവധി തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലൂടെ അധികാരമാറ്റങ്ങൾ കണ്ടു.ജനവിധി അംഗീകരിക്കുകയും ഭരണഘടനാപരമായ സ്ഥാപനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നത് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയത്തിനപ്പുറം ഭരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം ജനക്ഷേമമാകണം. ജനാധിപത്യം അഞ്ച് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല; ഭരണത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാനും വിമർശിക്കാനും അഭിപ്രായം പറയാനും വിവരങ്ങൾ തേടാനും പൗരന്മാർക്ക് കഴിയണം.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യവും അറിവിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ്.ഒരു ജനാധിപത്യ സമൂഹത്തിൽ മാധ്യമങ്ങൾ അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയും ജനങ്ങളുടെ ശബ്ദം ഉയർത്തുകയും വേണം.അതോടൊപ്പം വ്യാജവാർത്തകളും വിദ്വേഷപ്രചാരണങ്ങളും ഉത്തരവാദിത്വമില്ലാത്ത സാമൂഹികമാധ്യമ ഉപയോഗവും സമൂഹത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടൊപ്പം ഉത്തരവാദിത്വവും വേണം. അഭിപ്രായസ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റൊരാളുടെ മാന്യത തകർക്കാനുള്ള അവകാശമല്ല.

സ്ത്രീകളുടെ മുന്നേറ്റവും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ അളവുകോലാണ്. വിദ്യാഭ്യാസം,തൊഴിൽ, ശാസ്ത്രം,രാഷ്ട്രീയം, കായികം,പ്രതിരോധം, ബഹിരാകാശം തുടങ്ങി എല്ലാ മേഖലകളിലും ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീകൾ തങ്ങളുടെ കഴിവ് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ അതിക്രമങ്ങളും വിവേചനങ്ങളും സാമൂഹിക നിയന്ത്രണങ്ങളും ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.സ്ത്രീക്ക് സുരക്ഷിതമായും സ്വതന്ത്രമായും ആത്മാഭിമാനത്തോടെയും ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന സമൂഹം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴാണ് സ്വാതന്ത്ര്യം യഥാർഥ അർഥത്തിൽ പൂർണമാകുന്നത്.

യുവജനങ്ങളാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്തെ യുവാക്കളുടെ ഊർജവും സ്വപ്നങ്ങളും ഇന്നത്തെ യുവതലമുറയിൽ പുതിയ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടണം. രാജ്യത്തെ മാറ്റുന്നത് രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കൾ മാത്രം അല്ല; അധ്യാപകർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, കർഷകർ, തൊഴിലാളികൾ, സംരംഭകർ, കലാകാരന്മാർ, വിദ്യാർത്ഥികൾ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ തുടങ്ങി ഓരോ പൗരനും അതിൽ പങ്കാളികളാണ്.

അതുകൊണ്ട് രാജ്യസ്നേഹം വെറും മുദ്രാവാക്യങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങരുത്. പൊതുസ്ഥലം വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നതും നിയമം പാലിക്കുന്നതും നികുതി അടയ്ക്കുന്നതും മറ്റുള്ളവരുടെ അവകാശങ്ങളെ മാനിക്കുന്നതും അഴിമതിയെ നിരസിക്കുന്നതും ദുരിതത്തിലായ മനുഷ്യനെ സഹായിക്കുന്നതും രാജ്യസ്നേഹമാണ്. വിദ്യാർത്ഥി ആത്മാർഥമായി പഠിക്കുന്നതും അധ്യാപകൻ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെ പഠിപ്പിക്കുന്നതും ഡോക്ടർ മനുഷ്യസ്നേഹത്തോടെ ചികിത്സിക്കുന്നതും കർഷകൻ അന്നം ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നതും തൊഴിലാളി തന്റെ അധ്വാനം സമർപ്പിക്കുന്നതും എല്ലാം രാഷ്ട്രനിർമാണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.

പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ഇന്നത്തെ സ്വാതന്ത്ര്യചിന്തയുടെ ഭാഗമാകണം. വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രകൃതിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സമീപനം ഭാവിതലമുറയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം തന്നെ കവർന്നെടുക്കുന്നതാണ്. ശുദ്ധമായ വായു, ശുദ്ധജലം, സുരക്ഷിതമായ പരിസ്ഥിതി, ജൈവവൈവിധ്യം എന്നിവയും മനുഷ്യന്റെ അവകാശങ്ങളാണ്. കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, വെള്ളപ്പൊക്കം,വരൾച്ച, കടുത്ത ചൂട് തുടങ്ങിയ പ്രതിസന്ധികൾ ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളികളാണ്. വികസനവും പരിസ്ഥിതിയും തമ്മിൽ സമതുലിതമായ സമീപനം അനിവാര്യമാണ്.

ഭാരതത്തിന്റെ വിദേശനയവും സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. സ്വതന്ത്രമായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനുള്ള അവകാശം സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ലോകശക്തികളുമായി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുകയാണ് ഇന്ത്യയുടെ സമീപനം. സ്വന്തം ദേശീയ താൽപര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുമ്പോഴും ആഗോള സമാധാനത്തിനും സഹകരണത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഒരു രാജ്യമായി ഇന്ത്യയുടെ പങ്ക് വളർന്നിട്ടുണ്ട്. ലോകം പല ധ്രുവങ്ങളായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ഉത്തരവാദിത്വവും വർധിക്കുകയാണ്.

ഇന്ന് ഇന്ത്യ ലോകവേദിയിൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു. സാമ്പത്തിക വളർച്ച, സാങ്കേതികവിദ്യ, പ്രതിരോധശേഷി, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം, യുവജനശക്തി, സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യം എന്നിവ ഇന്ത്യയുടെ ശക്തികളാണ്.എന്നാൽ ലോകശക്തിയാകാനുള്ള യാത്രയിൽ മനുഷ്യവികസനം, സാമൂഹികനീതി, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യസംരക്ഷണം, സമത്വം എന്നിവയ്ക്ക് തുല്യ പ്രാധാന്യം നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

എൺപതാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് ഒരു ആത്മപരിശോധന നടത്താം.സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനികൾ സ്വപ്നം കണ്ട ഇന്ത്യയിലേക്ക് നാം എത്രമാത്രം അടുത്തെത്തി? ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന നീതിയും സമത്വവും ജീവിതത്തിൽ എത്രമാത്രം നടപ്പാക്കാൻ കഴിഞ്ഞു? ദാരിദ്ര്യവും നിരക്ഷരതയും പിന്നാക്കാവസ്ഥയും ഇല്ലാതാക്കാൻ എത്രമാത്രം സാധിച്ചു? മതത്തിന്റെയും ജാതിയുടെയും ഭാഷയുടെയും പേരിൽ മനുഷ്യർ തമ്മിലുള്ള അകലം കുറയ്ക്കാൻ കഴിഞ്ഞോ? ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് സത്യസന്ധമായ ഉത്തരങ്ങൾ തേടുന്നതാണ് യഥാർഥ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാചരണം.

സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരിക്കലും പൂർത്തിയായ ഒരു പദ്ധതിയല്ല.ഓരോ തലമുറയും അതിനെ സംരക്ഷിക്കുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും വേണം.മുൻതലമുറ നമുക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി. ഇന്നത്തെ തലമുറയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം അതിനെ സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും സാംസ്കാരികവുമായ സ്വാതന്ത്ര്യമായി കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കുകയാണ്. വിശപ്പിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം, ഭയത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം, വിവേചനത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം, അജ്ഞതയിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം, അവസരങ്ങളുടെ അഭാവത്തിൽനിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം,ഇവയെല്ലാം യഥാർഥ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ്.

എൺപതാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ദൗത്യം “വികസിത ഇന്ത്യ” എന്ന ലക്ഷ്യത്തെ മനുഷ്യകേന്ദ്രിതമായ വികസനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ്.ഉയർന്ന സാമ്പത്തിക വളർച്ചയോടൊപ്പം ഉയർന്ന മാനവിക മൂല്യങ്ങളും വേണം. ശക്തമായ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയോടൊപ്പം ശക്തമായ സാമൂഹിക സുരക്ഷയും വേണം. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയോടൊപ്പം പാരമ്പര്യത്തിന്റെ മാനവിക മൂല്യങ്ങളും വേണം. ലോകശക്തിയാകാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടൊപ്പം ലോകസമാധാനത്തിനുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും വേണം.

ഭാരതം എന്ന ആശയം ഒരു ഭൂപടത്തിൽ വരച്ച അതിരുകളേക്കാൾ വലുതാണ്.അത് കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ഓർമ്മകളും ഭാഷകളും വിശ്വാസങ്ങളും സ്വപ്നങ്ങളും കണ്ണീരും പ്രതീക്ഷകളും ചേർന്നുണ്ടായ ഒരു സാംസ്കാരിക അനുഭവമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഭാരതത്തിന്റെ ശക്തി അതിന്റെ ഏകതയിൽ മാത്രമല്ല; വ്യത്യസ്തതകളെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷിയിലുമാണ്.

എൺപതാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ നാം ദേശീയപതാകയിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ അതിലെ മൂന്ന് നിറങ്ങളും ചക്രവും നമ്മോട് പലതും പറയുന്നുണ്ട്. കാവി ത്യാഗത്തെയും ധൈര്യത്തെയും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. വെള്ള സമാധാനത്തെയും സത്യത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പച്ച പ്രതീക്ഷയുടെയും സമൃദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമാണ്. അശോകചക്രം മുന്നോട്ടുള്ള നിരന്തരമായ ചലനത്തെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.ഒരു രാഷ്ട്രവും നിശ്ചലമായി നിലനിൽക്കാനാവില്ല. മുന്നോട്ട് നീങ്ങണം; എന്നാൽ ആ മുന്നേറ്റത്തിന് നീതിയും സത്യവും മാനവികതയും വഴികാട്ടികളാകണം.

ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് അതിർത്തികളിൽ മാത്രമല്ല.നമ്മുടെ ചിന്തകളിലും പ്രവൃത്തികളിലും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളിലും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളിലും അത് സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. മറ്റൊരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ മാനിക്കുമ്പോഴാണ് നമ്മുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സുരക്ഷിതമാകുന്നത്. മറ്റൊരാളുടെ വേദനയെ സ്വന്തം വേദനയായി കാണുമ്പോഴാണ് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മാനവികത ലഭിക്കുന്നത്.

എൺപതാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനം അതിനാൽ ഒരു ആഘോഷം മാത്രമാകരുത്;ഒരു പ്രതിജ്ഞയുടെ ദിനമാകണം.ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ നീതിയുള്ളതും സമത്വമുള്ളതും സഹിഷ്ണുതയുള്ളതും ശാസ്ത്രീയബോധമുള്ളതും പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദപരവും മാനവികവുമായ രാഷ്ട്രമാക്കി മാറ്റാനുള്ള പ്രതിജ്ഞ.

സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനികൾ നമ്മോട് ചോദിച്ചേക്കാവുന്ന ഒരു ചോദ്യം ഇതായിരിക്കും,“ഞങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കായി നേടിയെടുത്ത സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ നിങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ഉപയോഗിച്ചത്?”ആ ചോദ്യത്തിന് അഭിമാനത്തോടെ മറുപടി പറയാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഇന്ത്യയാണ് നമ്മുടെ ലക്ഷ്യം.

സ്വാതന്ത്ര്യം നമുക്ക് ലഭിച്ച ഒരു സമ്മാനം മാത്രമല്ല; സംരക്ഷിക്കേണ്ട ഒരു ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. അത് കഴിഞ്ഞകാലത്തിന്റെ ഓർമ മാത്രമല്ല; ഭാവിയിലേക്കുള്ള വഴികാട്ടിയാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു പതാകയിൽ മാത്രം പാറുന്നില്ല;അത് ഓരോ മനുഷ്യന്റെയും അന്തസ്സിൽ പാറണം.

എൺപതാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശവും അതുതന്നെയാണ്,രാജ്യം ശക്തമാകണമെങ്കിൽ മനുഷ്യൻ ശക്തനാകണം; ജനാധിപത്യം ശക്തമാകണമെങ്കിൽ പൗരൻ ജാഗരൂകനാകണം; വികസനം അർഥവത്താകണമെങ്കിൽ അതിന്റെ ഫലം അവസാനത്തെ മനുഷ്യനിലേക്കും എത്തണം.സ്വാതന്ത്ര്യം ആഘോഷിക്കാം; അതോടൊപ്പം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ മൂല്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനും നമുക്ക് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യാം.

ഏവർക്കും സ്വാതന്ത്ര്യദിനാശംസകൾ….