20 രൂപയുടെ ഊണ് നിലനിർത്തണം; ജനകീയ ഹോട്ടലുകളെ സംരക്ഷിക്കണം

• സാധാരണക്കാരന്റെ വിശപ്പകറ്റിയ ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ പ്രതിസന്ധിയിൽ

കേരളത്തെ വിശപ്പുരഹിത സംസ്ഥാനമാക്കി മാറ്റുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ 2020–21 കാലഘട്ടത്തിൽ രൂപംകൊണ്ട പ്രധാനപ്പെട്ട ജനകീയ ഇടപെടലുകളിലൊന്നായിരുന്നു കുടുംബശ്രീയുടെ ജനകീയ ഹോട്ടൽ പദ്ധതി. വെറും 20 രൂപയ്ക്ക് ഉച്ചഭക്ഷണം നൽകുക എന്ന ആശയം സാധാരണ സാഹചര്യത്തിൽ തന്നെ വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. എന്നാൽ കുടുംബശ്രീ വനിതാ സംരംഭകർ ആ വെല്ലുവിളി ഏറ്റെടുത്ത് മുന്നോട്ടുപോയപ്പോൾ, സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ പിന്തുണയും സ്നേഹവും പദ്ധതിക്ക് വലിയ ഊർജമായി മാറി.

കോവിഡ് മഹാമാരിയുടെ കാലത്ത് ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രസക്തി കൂടുതൽ വ്യക്തമായി. വീടുകളിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നവർക്കും കിടപ്പുരോഗികൾക്കും പ്രായമായവർക്കും ഭക്ഷണം എത്തിക്കുന്നതിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തകർ നടത്തിയ ഇടപെടൽ സമൂഹത്തിന് വലിയ ആശ്വാസമായി. അന്ന് വിശപ്പിന്റെ മുന്നിൽ വരുമാനമില്ലായ്മയും രോഗഭീതിയും ഒന്നിച്ചുനിന്നപ്പോൾ, ജനകീയ അടുക്കളകൾ പല കുടുംബങ്ങൾക്കും പ്രതീക്ഷയുടെ കേന്ദ്രങ്ങളായി മാറുകയായിരുന്നു.

ജനകീയ ഹോട്ടൽ ഒരു സാധാരണ ഭക്ഷണശാല മാത്രമല്ല. അത് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയുടെയും സ്ത്രീശാക്തീകരണത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വത്തിന്റെയും മാതൃക കൂടിയാണ്. സംസ്ഥാന സർക്കാരും വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ സബ്സിഡി അനുവദിച്ച് പദ്ധതിയെ മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയിരുന്നു. 2023-ൽ മാത്രം ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾക്കായി 33.6 കോടി രൂപയുടെ സബ്സിഡി അനുവദിച്ചതായി സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിവരമുണ്ട്. അന്ന് 1,198 ജനകീയ ഹോട്ടലുകളിലായി 5,043 കുടുംബശ്രീ വനിതാ സംരംഭകർ പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളായിരുന്നു.

എന്നാൽ ഇന്ന് സ്ഥിതി ആശങ്കാജനകമാണ്.

കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ലഭിച്ചിരുന്ന അരിയുടെ വിതരണം നിലച്ചതും ഭക്ഷണത്തിനുള്ള സബ്സിഡി ലഭിക്കാത്തതും ജനകീയ ഹോട്ടലുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തെ ഗുരുതരമായി ബാധിച്ചിരിക്കുകയാണ്. 10.90 രൂപ നിരക്കിൽ ലഭിച്ചിരുന്ന അരി മാർച്ച് 2026 മുതൽ ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നും ഒരു ഹോട്ടലിന് പ്രതിമാസം 600 കിലോഗ്രാം വരെ അരി അനുവദിച്ചിരുന്നുവെന്നും നിലവിലെ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. സബ്സിഡിയും കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള അരിയും ലഭിക്കാതായതോടെ നിരവധി ഹോട്ടലുകൾ അടച്ചുപൂട്ടേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടായതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

ഒരു ഭാഗത്ത് ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ വില വർധിക്കുന്നു. അനുദിനം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പാചകവാതക വില മറുഭാഗത്ത് 20 രൂപയ്ക്ക് തന്നെ ഊണ് നൽകേണ്ട ബാധ്യത. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ കുടുംബശ്രീ സംരംഭകർക്ക് ഈ പദ്ധതി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നത് എത്രത്തോളം പ്രയാസകരമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

10 രൂപയ്ക്കടുത്ത് ലഭിച്ചിരുന്ന അരിക്ക് പകരം പൊതുവിപണിയിൽ കിലോയ്ക്ക് 60 രൂപയോളം വരുന്ന അരി വാങ്ങി 20 അല്ലെങ്കിൽ 30 രൂപയ്ക്ക് ഊണ് നൽകുക എന്നത് പ്രായോഗികമായി എത്രകാലം സാധിക്കും?

ഈ ചോദ്യത്തിന് സർക്കാർ വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകേണ്ട സമയമാണിത്.

കൊയിലാണ്ടിയിലും ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഓട്ടോറിക്ഷ തൊഴിലാളികൾക്കും ബസ് ജീവനക്കാർക്കും ദിവസവേതന തൊഴിലാളികൾക്കും ചെറിയ വരുമാനത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്കും നഗരത്തിലെത്തുന്ന സാധാരണക്കാർക്കും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഉച്ചഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്ന പ്രധാന ആശ്രയമാണിവ. ദിവസവും വീട്ടിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരാൻ കഴിയാത്ത നിരവധി ആളുകൾക്ക് 20 രൂപയുടെ ഊണ് വലിയ ആശ്വാസമാണ്.
കൊയിലാണ്ടി ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ജനകീയ ഹോട്ടലിന് കൊയിലാണ്ടി നഗരസഭയുടെ പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നതുകൊണ്ട് കുറച്ചൊക്കെ ആശ്വാസം ലഭിക്കുന്നുണ്ട് നഗരസഭ തീർത്തും വാടക ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് ഇവരെ നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട് പക്ഷേ കൊയിലാണ്ടിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന മറ്റു പല ജനകീയ ഹോട്ടലുകളും അടച്ചു പൂട്ടേണ്ട ഘട്ടത്തിലാണ്
ഒരു ജനകീയ ഹോട്ടൽ അടച്ചുപൂട്ടുന്നത് ഒരു സംരംഭം അവസാനിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന കാര്യമല്ല. അതിനൊപ്പം നിരവധി കുടുംബശ്രീ വനിതകളുടെ ഉപജീവനമാർഗവും നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിലും പ്രധാനമായി, കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഭക്ഷണം ലഭിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക സംവിധാനമാണ് ഇല്ലാതാകുന്നത്.

ജനകീയ ഹോട്ടലുകളെ സ്വയം ലാഭം കണ്ടെത്തേണ്ട സാധാരണ വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല. അത് ഒരു സാമൂഹിക സുരക്ഷാ സംവിധാനമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അതിന്റെ സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയും സാധാരണ വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കണക്കുകൂട്ടലിൽ മാത്രം വിലയിരുത്തരുത്.

സംസ്ഥാനത്ത് ജനകീയ ഹോട്ടലുകളുടെ എണ്ണം ഒരു ഘട്ടത്തിൽ 1,198 ആയി ഉയർന്നിരുന്നു. ഇപ്പോൾ പകുതിയിലധികം ഹോട്ടലുകൾ അടച്ചുപൂട്ടിയതായി പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഈ സാഹചര്യം തുടരുകയാണെങ്കിൽ, വർഷങ്ങളായി വളർത്തിയെടുത്ത ഒരു ജനക്ഷേമ സംവിധാനത്തിന്റെ അടിത്തറ തന്നെ ദുർബലമാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് സർക്കാർ അടിയന്തരമായി ഇടപെടണം.

കുറഞ്ഞ നിരക്കിലുള്ള അരി പുനഃസ്ഥാപിക്കുക, ഭക്ഷണ സബ്സിഡി പുനഃപരിശോധിച്ച് യാഥാർഥ്യമായ ചെലവിനനുസരിച്ച് വർധിപ്പിക്കുക, പാചകവാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രവർത്തനച്ചെലവുകൾ പരിഗണിക്കുക, കുടുംബശ്രീ വനിതാ സംരംഭകർക്ക് സംരംഭം നിലനിർത്താൻ ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക പിന്തുണ നൽകുക തുടങ്ങിയ നടപടികൾ ഉണ്ടാകണം.

വിശപ്പുരഹിത കേരളം എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആരംഭിച്ച ഒരു പദ്ധതിയെ വിപണിയിലെ വിലക്കയറ്റത്തിന് മുന്നിൽ തകർന്നുവീഴാൻ അനുവദിക്കരുത്. കുടുംബശ്രീ സംരംഭകരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം സാധാരണക്കാരന്റെ ഉച്ചഭക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്ന പുതിയൊരു സാമ്പത്തിക പിന്തുണാ സംവിധാനം സർക്കാർ അടിയന്തരമായി പ്രഖ്യാപിക്കണം.

ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ നിലനിൽക്കണം
…
ശ്രീലാൽ പെരുവട്ടൂർ